RECENSIE TONEEL

In ‘Bedrog’ laat regisseur Olivier Diepenhorst zijn acteurs ervoor gaan

Scène uit ‘Bedrog'. Beeld Bart Grietens

Bedrog
Theatergroep Suburbia
★★★☆☆

De Engelse toneelschrijver Harold Pinter schreef in 1978 met ‘Bedrog’ (‘Betrayal’) een fijnmazig toneelstuk voor drie acteurs over overspel. Hierin hanteerde hij een beroemd geworden omgekeerde chronologie: het stuk begint na de beëindiging van een buitenechtelijke affaire en eindigt met het begin ervan. Zo blikken we in een negental scènes ‘achteruit’ met een bittere nasmaak reeds rond de lippen: we weten waartoe deze driehoeksrelatie leidt. 

Olivier Diepenhorst speelt in zijn versie bij Suburbia het spel met de tijd nog extremer. We beginnen in de toekomst en blikken achteruit terug op het heden. Alsof er nog invloed valt uit te oefenen op dit verhaal over liefde en verlangen en de meedogenloze cadans van het leven – niet voor niets laat de regisseur de rollen van de veertigers spelen door drie jonge acteurs die nog een heel liefdesleven voor zich hebben. 

In hun spel wordt de chronologie ook nog eens gespiegeld. Als Emma (Jessie Wilms) haar amant Jerry (Matthijs IJgosse) jaren na hun affaire vertelt dat ze bij haar man Robert (Justus van Dillen) weggaat, gebeurt dit met de onwennige distantie van een prille ontmoeting. Terug in de tijd wordt die afstandelijke speelstijl – soms te cynisch-gemaniëreerde gilletjes en geaffecteerde gebaartjes – doorleefder en laten de acteurs gaandeweg de terughoudendheid varen. Letterlijk dwalen ze door de tijd, tussen stoplappen waarop in onvaste vegen jaartallen zijn geschilderd.

De tijd is hier de enige oprechte factor, onverbiddelijk valt doek na doek. Niet alleen was Emma haar man langdurig ontrouw met zijn beste vriend Jerry, deze heeft niet geweten dat Robert hier al lang van afwist. Pinter schetst een web van leugenachtigheid en onvermogen, in een kunstzinnig milieu van succesvolle mensen. Over alles en iedereen wordt gekeuveld, behalve waar het echt over zou moeten gaan. Het huwelijksbedrog is bijzaak, het draait vooral om de gebutste vriendschap tussen de trotse maar van innerlijke woede overkokende Van Dillen en de licht neurotische IJgosse, die met zijn kekke maatpakken het toonbeeld van zelfgenoegzaamheid is. Hun interactie leidt tot mooie fileersessies van de menselijke psyche.

Diepenhorst, een van Nederlands opvallendste regietalenten, laat zijn acteurs ervoor gaan. De ingehouden spanning waar Pinter beroemd om is, is daarmee naar de achtergrond verbannen.

Ook de vervreemdende dreiging die Pinter van het alledaagse uit laat gaan is hier foetsie. Suburbia brengt dan ook geen ‘Bedrog’ in Pinteriaanse zin, wel een hedendaagse relatieschets met een paar pittige rafelrandjes. Wanneer de modieuze outfits van de personages plaatsmaken voor naakte huid, zijn de façades van een waarachtig leven al gevallen. Dankzij de terugwerkende oerkracht van de tijd

Een overzicht van de nieuwste recensies van pop, klassiek, wereldmuziek en optredens vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden