De keuken van Wallace met de vaalblauwe tegels.

The Art of Aardman

In Aardmans films wordt klei kunst

De keuken van Wallace met de vaalblauwe tegels.

De details van de kleipoppetjes in de films van de Aardman Studio’s zijn zo perfect dat je ernaar blijft kijken. Op de expositie ‘The Art of Aardman’ kan dat nu in alle rust.

Dat kleien zeker niet alleen voor kinderen is, bewijst Aardman Studio’s. Al meer dan veertig jaar maakt de Britse animatiestudio uit Bristol films met kleipoppetjes in de hoofdrol en dat zijn inmiddels wereldsterren. Neem ‘Shaun het Schaap‘. De YouTube-generatie van nu zingt de intromelodie van de serie, ‘Ik ken een schaap, da’s Shaun het Schaap’, vast moeiteloos mee, maar het zijn waarschijnlijk de ouders die er het meeste plezier aan beleefden.

Het enorme piratenschip.

Op de expositie ‘The Art of Aardman’ in het Forum in Groningen is te zien hoe de studio kleien tot kunst heeft verheven. Niet alleen Shaun, maar ook Wallace en Gromit, de kippen uit ‘Chicken Run’, Charles Darwin uit ‘De piraten!’ en vele andere karakters zijn er te zien in de originele decors van de Aardman-films. Voor bezoekers voelt het als een mengelmoes tussen Madurodam en de Efteling.

Kropjes sla

Het geheim van de stop-motionfilms zit hem in de details. De subtiele uitdrukking in de kenmerkende ronde ogen, de wollige structuur van het vestje van de sullige Wallace, de moestuin van zijn slimme hond Gromit waarin de kropjes sla allemaal net even anders zijn. En de films zitten propvol grappen die veelal in een flits voorbijkomen. Zo staat er op de vaalwitte tegelvloer in de jaren zestig-keuken van Wallace een bekende bolle crèmekleurige ijskast van het merk Smug (zelfvoldaan).

De moestuin van Gromit.

Veel van de originele decors zijn te zien op de expositie en bezoekers kunnen nu in alle rust die details bekijken en bijvoorbeeld ontdekken dat er op het gasfornuis in diezelfde keuken van Wallace een gebruikte stalen fluitketel staat met subtiele roetvlekken aan de onderkant. En dat er een aardappelstamper aan het rekje aan de muur hangt. Alles is tot in perfectie uitgewerkt, tot de glimmende knoppen van de kranen boven de keramieken wasbak aan toe. Het is bijna niet voor te stellen dat bijna alles is gemaakt van klei.

Verrekijker nodig

De expositie laat zien hoe de films ontstaan van de eerste schets tot de grootste set, zoals het enorme piratenschip waarvoor een verrekijker nodig is om alle details te kunnen zien. Er zijn ook studies, schetsen en rekwisieten zoals de ‘uitvindingen’ die in veel films figureren. Denk aan de vliegmachine die de kippen in ‘Chickenrun’ bouwen om mee te vliegen. Of de vorkheftruck met aangebrande ovenwanten waarmee Gromit in ‘Een zaak van leven of brood’ het brood in de bakkerstruck plaatst.

Uiteraard zijn ook de scènes te zien waarin de imposante miniatuurdecors en rekwisieten worden gebruikt en vaak zelfs hoe ze tot stand kwamen. Samengeperste kleihoofden in een letterbak zijn een oefening in modelleren en op de werktafel van een Aardman-ontwerper staat een gereedschapskist. Ook wordt er uitgelegd hoe een goed lichtplan een set tot leven wekt en dat er ongeveer een dag wordt gewerkt aan twee seconden film. Aan het einde kunnen bezoekers ervaren hoeveel geduld daarvoor nodig is, door zelf met behulp van een speciale app een stop-motion filmpje te maken.

Al meer dan veertig jaar Aardmannen

Aardman Animations werd opgericht in 1972 door Peter Lord en David Sproxton. De naam Aardman komt van de hoofdpersoon in hun eerste animatiefilm ‘Aardman’ die in het Verenigd Koninkrijk in 1970 op televisie was te zien. Het is een samentrekking van aardvarken en Superman. De studio produceerde verschillende korte en lange films en series, en maakte onder meer de animaties voor de videoclips van Peter Gabriels ‘Sledge Hammer’ en Nina Simone’s ‘My baby just cares for me’. De studio won Oscars voor de serie ‘Creature Comforts’ (1989), de korte films ‘De verkeerde broek’ (1993) en ‘Op een haar na’ (1995), en de speelfilm ‘Wallace en Gromit: De vloek van het weerkonijn’ (2006).

De expositie ‘The Art of Aardman’ was eerder te zien in Frankfurt, Melbourne, Seoul en Parijs, en is tot 9 mei te bezoeken in het Forum in Groningen.

Lees ook:

De schepping van Shaun het Schaap

Waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan? Flitsende animatiefilms worden tegenwoordig allemaal met computers gemaakt, maar ouderwets boetseren is natuurlijk vele malen leuker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden