Schrijverscolumn Gerbrand Bakker

Ik heb nooit de neiging gehad om vuriger, vlammender en kleuriger te schrijven

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven.

Ik was erg geraakt door de column van Franca van afgelopen zaterdag. Ik vond het een prachtige column, misschien zelfs wel jaloersmakend. Ze had het over een ‘geest als van aardappel’ en ‘wat steekt mijn bruin daar schraal bij af’, in vergelijking met schrijvers die vrijheid nemen, die vlammen en fel kleurend schilderen. Het was een column die me aan het nadenken zette en dat gebeurt niet vaak. Hooguit denk ik bij deze of gene column eens: o, ja?, of: nou, nou. Ik dacht na over wat voor soort schrijver ik wil zijn, een gedachte waarop ik mezelf nooit eerder betrapte.

Eerst dacht ik: is dat belangrijk eigenlijk? Franca dacht erover na en schreef dat vervolgens op omdat ze – vermoed ik – een kort moment van jaloezie doormaakte en haar ouders op de vraag hoe ze vroeger was ‘Een heel gewoon kind’ hoorde antwoorden. Precies wat mijn vader en moeder zouden zeggen, en ook gezegd hebben. En dat ze het woord ‘trots’ nooit in de mond zouden nemen, maar wel blij zijn als het goed gaat. Met andere woorden: van je ouders moet je het in de schrijverij niet hebben, je moet je eigen pad kiezen en als je erop gesteld bent dat mensen trots op je zijn, als je wilt dat je erkend wordt, moet je daarvoor de juiste vrienden kiezen.

Ik kan me niet herinneren ooit jaloers te zijn geweest op andere schrijvers. Niet waar het hun schrijven betreft. Natuurlijk wel als de ander er met een prijs vandoor gaat waarvoor ik ook genomineerd was. Waarom zou ik jaloers zijn? Ik ben me bewust van mijn manier van schrijven, en ik wéét dat als ik anders (vuriger, vlammender, met meer kleuren) zou willen, ik dat domweg niet doe. Omdat dat niet bij mij past. Net zoals Franca vanuit haar aard schrijft zoals ze schrijft, schrijf ik geloof ik ook vanuit mijn aard. Ik herinner me een gesprek met haar vlak voor ze iets moeilijks moest doen in debatcentrum De Balie, meen ik, iets over Simone de ­Beauvoir, geloof ik. Ik merkte aan haar dat ze dat dolgraag wilde doen, want andere schrijfsters deden het ook, het zou blijkbaar een nogal intellectuele avond worden, maar vooral ook merkte ik haar ongemak op. Wellicht omdat ze zelf voelde dat het niet bij haar paste?

Precies zo is het bij het schrijven ook. Als je ongemak bij jezelf voelt als je op een manier schrijft die niet bij je past, kun je er maar beter mee ophouden. En: als je probeert het anders te doen, doe je dat altijd voor de lezers, of de tijdgeest, of wat er op dat moment populair is. Je verloochent jezelf dan. Daarom heb ik nooit de neiging vuriger, vlammender en kleuriger te schrijven. Dat doen anderen al. Omdat dat bij ze past.

Ik wil dus een schrijver zijn die schrijft zoals hij gebekt is en zoals hij in elkaar steekt. Vandaar wellicht tegenwoordig liever een Privé-domeindeel dan een roman. Want ja, een roman is een tamelijk geconstrueerd iets. Dat wat er in mij zit, wie ik ben, dát is wat ik in wil zetten en ik zou dus nooit een roman willen schrijven zoals bijvoorbeeld Ilja Pfeijffer die schrijft. Misschien zou ik het wel kunnen, maar dat is een andere kwestie.

Het einde van Franca’s column is misschien een tikje verontrustend. Ze schrijft dat je je niet moet laten vangen in een rol, en al helemaal niet door je eigen betoog. Gaat ze de boel omgooien? Gaat ze van een ‘bruine schrijfster met een geest als van aardappel’ een vlammende, bloemrijke auteur worden? Ik ben benieuwd.

Lees ook:  

Het is in de mode om het type schrijver te zijn dat niet to the point komt

In het Van Gogh Museum keek ik nogal intens naar het schilderij met de grote bijbel en dat moderne boek van Zola, waarmee Vincent van Gogh afscheid nam van zijn protestantse jeugd. Hij schilderde het net voordat hij vanuit het Noord-Brabantse Nuenen via Antwerpen naar Parijs vertrok.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven. Lees ze hier allemaal terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden