null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Klassiek&zoPeter van der Lint

Ik alleen van de hoge cultuur? Quatsch!

Geen versoepelingen deze week. En dat betekent dat het stappenplan van de overheid weer wat verder opschuift richting hoogzomer. En dat houdt weer in dat de musea, concert- en theaterzalen weer wat langer moeten wachten vooraleer ze open mogen.

In zijn column deze week refereerde collega Bart Zuidervaart er al aan. Waarbij hij fijntjes opmerkte dat politici in de schouwburg altijd eerste rang zitten, maar dat cultuur op het Binnenhof steevast op de achterste rij zit. ‘Zo was het, zo blijft het’, verzuchtte hij.

Rijen bij de Primark en Ikea

Wie de ordentelijke rijen en strenge protocollen in de verschillende concertzalen afgelopen zomer heeft ondergaan, snapt niks van de huidige rijen bij de Primark of de Ikea. Die ‘zalen’ mochten wel open. Wat zegt de overheid daarmee? Schuilt achter dat kille feit niet de harde constatering dat de Nederlander eerst en vooral bezig is met zijn aloude, spreekwoordelijke koopmansgeest, en dat-ie verder maar een cultuurbarbaar is?

Ooit, lang geleden, zei iemand die het kon weten tegen mij dat slechts twee procent van de Nederlandse bevolking oprecht geïnteresseerd is in hoge cultuur. Vreselijk term, hoge cultuur, die zoveel wil zeggen dat er kunstvormen zijn waarvoor je wat moeite moet doen om ze te doorgronden of te waarderen. Kunst die niet alleen de onderbuik en het hart maar ook de hersenen aan het werk zet. Daarmee houdt zich hier dus maar twee procent bezig, nog geen half miljoen Nederlanders. Geen wonder dat cultuur altijd op de achterste rij zit in Den Haag. Hoge en lage cultuur sluiten elkaar overigens niet uit. Daarover zo.

Danny Vera en Renée Fleming

De Parijse Opéra, een heuse hoge cultuurtempel, kondigde donderdag aan dat de deuren daar op 19 mei weer voor publiek opengaan. En hier in Nederland gaf de nieuwe brochure voor de BankGiroLoterij Zomerconcerten in het Concertgebouw reden tot hoop. Vanaf 1 juli zijn daar zeventig concerten met publiek gepland. Twee concerten op een avond, met steeds ruim 400 bezoekers in de zaal. Het lijkt bijna te mooi om waar te zijn. In deze serie, zoals gebruikelijk, een mix van hoog en laag, komt Danny Vera zijn liedjes zingen, net als diva Renée Fleming. En ook al staat Flemings programma – liederen van Messiaen – veraf van dat van Vera, ze zingen het allebei met één en dezelfde bedoeling: ons raken.

En dat brengt me bij twee grootheden die overleden in de week dat ik even vrij was. De Duitse mezzosopraan Christa Ludwig en de Italiaanse chanteuse Milva. Ludwig zag ik in de masterclasses die in 2014 georganiseerd waren door het Internationaal Vocalisten Concours. Twintig jaar eerder had ze afscheid genomen van het podium dat ze deelde met grootheden als Callas en Schwarzkopf, en waar ze gedirigeerd werd door maestro’s als Von Karajan en Bernstein. Een echte vertegenwoordigster van de hoge cultuur, al kon ze in Bernsteins Candide met gemak het tegendeel doen vermoeden. Heerlijk.

Rauw en exotisch

Milva was een heel ander fenomeen, en afgaande op de schlagers die ze zong is ze snel ingedeeld bij het kamp van de lage cultuur. Maar pas op. Luciano Berio schreef een rol voor haar in de opera La vera storia, en ik zal die vurige, roodharige verschijning in het Holland Festival van 1986 nooit vergeten. Eerder zong ze tango’s in een stampvol en stampvoetend Carré. En in 2002 was ze Piazzolla’s María de Buenos Aires in het Concertgebouw. Een stem waardoorheen sloffen sigaretten waren gegaan, stuk voor stuk opgerookt met passie. Rauw en exotisch. Hoge of lage cultuur? Quatsch. Ik hang heerlijk halfweg tussen Christa en Milva in. Ze raken me allebei evenveel.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden