Vandaar dit boek

‘Hun toko is de trots, maar ook de zorg van de familie Dun’

Chinees straatnaambord aan de gevel in Chinatown in Amsterdam, omgeving Zeedijk. Beeld ANP

Karina Meeuwse (1961) is documentairemaker, schrijver en docent geschiedenis en levensbeschouwing in het voortgezet onderwijs.

Twintig jaar geleden maakte ik voor de Ikon een documentaire over de geschiedenis van Chinezen in Nederland. Het was toen honderd jaar geleden dat de eerste Chinezen op Nederlandse schepen aanmonsterden om de armoe­de in eigen land te ont­vluchten.

Het werk van stoker of kolentremmer was zwaar, en toen de crisisjaren aanbraken was zelfs dat werk er niet meer. Er restte vaak weinig anders dan een slechtbetaald baantje als pindakoekjesverkoper. Geld om een vrouw of familie te laten overkomen naar Nederland, was er niet.

Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was vertrekken uit Nederland geen optie meer: er ging een stolp over de Chinese gemeenschap, die door de nazi’s met rust werd gelaten. De Chinezen kozen Nederlandse vrouwen, en vestigden zich hier definitief. Zo ook Dun Yong Sau.

AMSTERDAM Dun Yong Sau is de eigenlijke hoofdpersoon van mijn nieuwste boek ‘Lang Leven’, wat de Nederlandse betekenis is van die naam. Hij kwam als jongeman naar Amsterdam, moest ook even aan de slag als pindakoekjesverkoper, en trouwde in de oorlog met de dertig jaar jongere Rotterdamse Stien van Gaans. Ze konden nauwelijks communiceren, maar veel Nederlandse vrouwen vonden de Chinezen beleefd. Stiens zus was ook met een Chinese man getrouwd en beide jonge vrouwen hadden een stiefmoeder om te ontvluchten. Samen begonnen ze een toko met Chinese producten in Amsterdams Chinatown, op de hoek van de Geldersekade en de Stormsteeg. Die toko groeide onder leiding van hun zoon Hengko en zijn vrouw Wai Ming uiteindelijk uit tot een enorm bedrijf dat dreef op de komst van Chinese restaurants in Europa: zij leverden het meubilair, de serviezen en de decoratie.

Karina MeeuwseBeeld Ruud Pos

HENGKO Bij de voorbereiding voor mijn documentaire heb ik twintig jaar geleden Hengko leren kennen. Hij wilde achter de schermen blijven, wel adviseerde hij me bij het onderzoek. We hebben altijd contact gehouden, ik heb zijn drie kinderen als student al ontmoet. Toen uitgeverij Ambo Anthos een boek over hun bedrijf wilde uitgeven, wilde de familie dat ik het schreef.

KANTONEES Het mooie van mijn onderzoek vind ik het levensverhaal van Dun Yong Sau, die pas toen zijn zoon met een vrouw uit Hong Kong thuiskwam, China terugkreeg. Zeker toen zij ook haar familie liet overkomen om in de toko te werken, kon hij weer Kantonees spreken. Ze woonden met zijn allen in een Chinese bubbel, eerst in twee huizen in Amsterdam-Noord. Later in een villa in ’t Gooi. Dun Yong Sau heeft de toko groot zien worden. Het waren gelukkige jaren.

FAMILIE Ook mooi vind ik de ontwikkeling van Wai Ming, een echt Chinese vrouw die altijd alles voor haar familie en haar werk heeft gedaan, maar nu haar zoons het hebben overgenomen, toch als een westerse vrouw een bestemming voor zichzelf zoekt. Interessant vind ik ook de rol van China, een land dat decennialang dicht is geweest, maar economisch nu zo sterk is dat de kleinzoons van Dun Yong Sau in Shanghai weer een kantoor gevestigd hebben.

HOTEL De toko is enerzijds de trots van de familie, maar past ook niet meer in deze tijd. De binnenstad is onbereikbaar geworden voor grote klanten. De zoons kunnen er niet altijd meer staan. Voor deze generatie zijn de groothandel en hun hotel op de Geldersekade het belangrijkste. De toko is ook een zorg geworden.

Karina Meeuwse
Lang leven. Het familieverhaal achter een Chinese toko
Ambo Anthos; 254 blz. € 19,99

Lees ook:

Hoe Concubine Cixi uitgroeide tot China’s grote keizerin 

Lucas Zandberg (1977) schreef ‘Keizerlijk geel’,  een roman over het leven van de laatste keizerin van China, Cixi.

Van snackbars tot fietsenmakers: Nederland heeft steeds meer Chinese bedrijven

Tussen 2012 en 2017 verdubbelde het aantal Chinese bedrijven in Nederland, tot een totaal van 470.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden