TaalPeter-Arno Coppen

Hulpwoorden van modaliteit speelden Famke en Mark parten

Als je vandaag de dag actie wilt voeren, kun je maar het best je hulpwerkwoorden van modaliteit op orde hebben. En dat geldt ook voor het reageren op actievoerders. De vorige week ging het twee keer mis.

Zo gebruikte (onder andere) Famke Louise de hashtag #ikdoenietmeermee. Daar was veel discussie over in de media, en zij verklaarde dat hij niet echt bedoeld was als de weigering om zich aan de maatregelen te houden, maar als een uitnodiging tot discussie, en het stellen van kritische vragen.

Met een modaal hulpwerkwoord zou veel misverstand voorkomen zijn geweest. De hashtag had beter kunnen luiden #ikwilnietmeermeedoen. De uitspraak ‘Ik doe niet meer mee’ laat weinig ruimte voor discussie. Het is de mededeling dat je niet meer meedoet en daarmee uit. Zeg je ‘Ik wil niet meer meedoen’, dan druk je ­alleen uit dat het voor jou onwenselijk is om mee te doen. Nog wel op tamelijk krachtige wijze, maar toch is ‘Ik wil niet meer meedoen’ meer een uitnodiging tot een discussie dan ‘Ik doe niet meer mee’.

Rond dezelfde tijd reageerde minister-president Rutte geïrriteerd op gedragingen van voetbalsupporters. Hij riep op tot ‘je bek houden’. De premier had deze uitdrukking ongetwijfeld zorgvuldig gekozen met het oog op het veronderstelde gangbare taalgebruik onder voetbalsupporters, maar omdat hij even eerder zei ‘Dat moet je gewoon niet doen’ verwerd het in de berichtgeving snel tot de giftige cocktail ‘Je moet gewoon je bek houden’. ‘Moeten’ is ook een modaal hulpwerkwoord, dat over noodzakelijkheid kan gaan, maar in deze context klinkt het als verplichting.

Hierdoor ontstond de polarisatie tussen weigering en verplichting. Maar de werkelijkheid ging over de afweging tussen onwenselijkheid en noodzakelijkheid. Je kunt dus maar beter – of je moet eigenlijk – je hulpwerkwoorden van modaliteit op orde hebben. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden