Boekrecensie

Hotel Claremont: een door en door ironische bespiegeling over ouderdom en verlies

Elizabeth Taylor.

Elizabeth Taylor (de schrijfster, niet de actrice) schetst het ouder worden in gezelschap van vreemden.

Wonen in een hotel is iets voor de happy few: excentrieke rijken. Iets uit het verleden ook. Filosofen Simone de Beauvoir en Jean Paul Sartre woonden lang in hotels om hun bohémienne levensstijl te onderstrepen. Dat deden ze ook nog eind jaren zestig toen de Engelse Elizabeth Taylor (de schrijfster, niet de actrice) haar laatste roman schreef over de bejaarde residenten van het fictieve Hotel Claremont in Londen. Voor deze welgestelde bewoners is het hotel niet zozeer een keuze voor een leven in vrijheid, maar juist voor het ophouden van de schone schijn wanneer controleverlies dreigt. Het hotel is de laatste station vóór het verpleegtehuis dat onherroepelijk wacht als het lichaam het af laat weten. Wie in het hotel woont moet wel fit zijn, het personeel gaat geen incontinentieproblemen van de gasten oplossen.

Taylor maakt van hotel Claremont het decor van een door en door ironische bespiegeling over ouderdom en verlies. Hotel Claremont is zo Engels als ooit ‘Fawlty Towers’ maar grootsteedser en anoniemer, het misprijzen komt er niet van de hotelhouder maar van de andere permanente gasten, die elkaar alleen in de vestibule tegen het lijf lopen, dralend voor het prikbord met menu’s en kerkdiensten, en die elkaar nauwlettend in de gaten houden. Alleen al omdat er in het hotel verder niets te beleven valt. (‘Zondag: een vreselijke lethargie, zo meteen de theemaaltijd. Kleine komkommersandwiches waarvan je oprispingen kreeg.’)

Wederzijdse afhankelijkheid

Taylors hoofdpersoon Mrs Palfrey neemt schoorvoetend haar intrek in het Claremont na het overlijden van haar tweede echtgenoot. Deze Mrs Palfrey (‘edel gezicht, donkere wenkbrauwen en een halskwab die in nette plooien viel’) was ooit een vastberaden vrouw. Zelfs als bruid ‘in vreemde verontrustende omstandigheden in Birma was ze indrukwekkend geweest’, schrijft Taylor. “Kalm, toen ze (bijvoorbeeld) een overstroomde rivier over werd geroeid naar haar nieuwe huis; onverstoorbaar, terwijl ze het behoorlijk vochtig vond en ze verwelkomd werd door een om een trapleuning heen gewikkelde slang.” Die vastberadenheid ontbreekt steeds meer in het heden nu ze ‘dat beeld van zichzelf niet meer kan tonen aan haar echtgenoot, noch aan de inheemsen’, en ze noodgedwongen, vervreemd van haar altijd golfende dochter die in Schotland woont, haar toevlucht zoekt in het hotel, in het gezelschap van vreemden.

Mrs Palfrey stelt zich een roman lang te weer tegen nieuwsgierigheid en misprijzen van de andere bejaarde inwoners. Als ze na een val op straat wordt opgevangen door een aardige jongeman, de brodeloze schrijver Ludo Myers, ontwikkelt zich een in wederzijdse afhankelijkheid gewortelde, wankele vriendschap. Mrs Palfrey laat de andere gasten graag geloven dat de charmante Ludo haar verloren gewaande kleinzoon is. Ludo ziet in de oude dame een dankbaar onderwerp om zijn schrijfambities te realiseren. Na een schijnbaar opgetogen visite maakt hij onbarmhartige aantekeningen (‘Donzige grijze onderbroek elastiek, aderen op been kleur van druiven… geur van lavendelwater (bah!) grote vlekken op de rug van doorschijnende handen en nog meer aderen’).

Omslag ‘Hotel Claremont’.

Subtiliteit en scherpte

In The Guardian belandde deze vergeten roman van ‘de andere’ Elizabeth Taylor op de 86ste plaats in de Engelstalige roman top-100 aller tijden, twee plaatsen onder ‘The Bell Jar’ van Sylvia Plath en nog boven internationaal bekendere romans als ‘Song of Solomon’ van Toni Morrison en ‘Disgrace’ van J.M. Coetzee. Taylors beroemdere naamgenote zal de reputatie van deze in ironie en genadeloosheid authentiek Engelse schrijfster in het buitenland geen goed hebben gedaan.

Het is mooi dat Karmijn, na uitgave van Taylors interessante maar ook wat irritante ‘Angel’, nu ook deze in eigen land meer gewaardeerde roman heeft laten vertalen. Geen hemelbestormend boek, maar een plezier in subtiliteit en scherpte.

Oordeel: door en door ironisch, subtiel en genadeloos.

Elizabeth Taylor
Hotel Claremont
Vert. Johannes Jonkers Karmijn; 191 blz. € 19,95

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Meer recensies leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden