Recensie

Horendol van die trillingen en de muur van geluid

Componist en dirigent Peter Eötvös Beeld rv

Klassiek
Concertgebouworkest
Ligeti, Vivier, Eötvös
★★☆☆

Een heus planetarium in de Spiegelzaal, sterretjes die langs de wanden kruipen in de Grote Zaal: het eerste concert in de Horizon-serie van het Concertgebouworkest stond in het teken van het universum, in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam. Ook wetenschapper Vincent Icke hield een voordracht, over trillingen als fundamenteel onderdeel van de theoretische natuurkunde en van muziek.

Wat die trillingen zoal teweegbrachten: een kersverse opdrachtcompositie, 'Multiversum', van Peter Eötvös, die zijn eigen werk dirigeerde in het Concertgebouw. Vorige week al klonk deze nouveauté tijdens een orkesttournee in Duitsland, België en Hongarije.

Eötvös' tocht door het universum resulteerde in een muur van geluid, waarvan het hoofd horendol draaide. De luisteraar kreeg een driedelige klanklawine te verwerken, met daarin een belangrijke rol voor het hammondorgel. Ook het zaalorgel werd ingezet, zij het veel subtieler.

Bevrijdende strijkersbeweging 

Binnen de zware golven namen de oren gloriërend koper waar en af en toe een bevrijdende strijkersbeweging. Het orkest zat verdeeld over het podium, ruimtelijk opgesteld, anders dan anders, maar met die variatie kon door de aard van de compositie niet gespeeld worden. Het visuele ontwerp van Jaap Drupsteen, dat via het orgel de zaal inkroop, bracht nauwelijks verlichting. Massa zonder daadkracht overheerste.

Vele malen interessanter was de combinatie Ligeti en Vivier. Van de 'Atmosphères' van de een naar 'Orion' van de ander bleek pas echt een reis door muzikale sferen - met, niet te vergeten, een klank die mooi mocht zijn van deze componisten. Ligeti liet ons door het oneindige zweven; voor het lumineuze karakter van Viviers muziek ging het orkest levendig, gedreven en ritmisch te werk. In Ligeti realiseerde Eötvös-de-dirigent een etherisch element dat zijn eigen 'Multiversum' ontbeerde; 'Orion' leek voor hem dichter bij huis.

Lees hier meer muziekrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden