'Hollands Licht' biedt geen nieuwe confrontatie

Hoe maak je een mooi tijdschrift over fotografie? Dat is nog geen gemakkelijke opgave. Het is namelijk buitengewoon lastig en duur om het beste werk van fotografen als eerste te kunnen publiceren. Bovendien is het schrijven over fotografie een vak apart. Het is maar weinigen gegeven 'met licht te schrijven', iets aan het beeld toe te voegen of het zelfs maar adequaat in woorden te reflecteren.

In zijn column voor 'Hollands Licht', het kwartaalschrift van het Genootschap voor kunstfotografen Gkf en een van de weinige Nederlandse tijdschriften over fotografie, lijkt de schrijver Chris Keulemans zich dat probleem te realiseren. Hij herinnert zich het bijzondere licht op een avond ergens in Amerika, laat zijn vriendin er foto's van maken, maar moet toch constateren: ,,Ik kan dat licht nog wel naar me toeschrijven, nog net, maar herinneren is het al niet meer. Niet echt. Ik verbeeld me nog dat ik het me herinner, maar dat zijn woorden. Woorden, meer niet.''

De column van Keulemans is, helaas, het enige stuk in 'Hollands Licht' dat écht goed is geschreven. Het merendeel van het blad is volgeschreven door specialisten en fotografen, die net zomin kunnen schrijven als schrijvers kunnen fotograferen.

Aan de integere opzet van 'Hollands Licht' doet dat overigens niets af - die staat buiten kijf. De redactie heeft een aantal heldere rubrieken bedacht, die al even helder zijn ingevuld. Twee fotografen krijgen de kans hun portfolio te laten zien: Robert Rizzo, een Italiaan die in Nederland werkzaam is, leverde een serie over het Amsterdamse Vondelpark, en Marco Borggreve toont krachtig werk uit de wereld van de klassieke muziek.

Daarnaast bevat 'Hollands Licht' meestal een interview, ditmaal van Peter Sierksma met Eva Besnyö, en nogal eens een stuk uit de fotografische wereld. Miriam Bestebeurtje, de producente van de expositie 'Attack!' waarmee het Holland Festival opende in juni van dit jaar, doet verslag van de rel die rond de tentoonstelling ontstond. Rechercheurs namen een foto van Walter Chapell in beslag, waarop een man met een erectie is te zien die een jong kind op zijn arm houdt. Bestebeurtjes stuk is niet slecht geschreven, maar toont tegelijk pijnlijk de zwakte van het blad aan. Het bevat geen nieuwe schokkende feiten, maar biedt unverfroren het verslag van een week, die al meer dan een halfjaar achter ons ligt.

Minder last van de actualiteit had de fotograaf Ton Hendriks voor zijn artikel over de toenemende belangstelling voor het documentaire portret. 'De geduldige lens' is het dragende stuk van Hollands Licht. Hendriks zet keurig een aantal verschillende fotografen tegen elkaar af die de afgelopen jaren documentaire portretten maken en hebben gemaakt. Hendriks constateert dat toeschouwers 'wars' zijn geworden van het 'slachtoffer-gehalte in de fotografie' en dat er een grote behoefte bestaat aan de 'bijzondere eigenheid van het individu'.

Het getoonde werk van Roger Ballen, die verpauperde blanken (!) fotografeerde op het platteland van Zuid-Afrika, en de foto's van de Amerikaanse fotograaf Shelby Lee Adams, die de even erbarmelijke als betoverende omstandigheden waarin families in de Appalachen leven vastlegde, geven aan hoe groot de verschillen binnen de documentaire fotografie zijn. Hoewel alle genoemde fotografen - onder wie ook de Nederlanders Michiel van Nieuwkerk, Annie van Gemert en Celine van Balen - zijn gefascineerd door de weergave van 'echtheid', zoeken zij ieder een heel eigen vorm. 'Een nieuwe confrontatie met de kijker' noemt Hendriks dat.

Hoe jammer het ook is, voor Hendriks' tamelijk stroef geschreven stuk geldt wat voor het blad als geheel ook opgaat: het biedt nu juist geen 'nieuwe confrontatie'. 'Hollands Licht' is zorgvuldig gemaakt, niet te technisch en ook niet te commercieel, maar mist nog de actualiteit en de schrijvers om werkelijk een nieuw licht op de fotografie te doen schijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden