Taal Peter-Arno Coppen

Hoeveel keuzes zijn of is goed voor je?

Moeilijke vraag aan een taaladviseur! Is het ‘Zij maakte andere keuzes dan goed voor haar was’ of ‘Zij maakte andere keuzes dan goed voor haar waren’? Probeer dat maar eens te beredeneren met een eenvoudige zinsont­leding. Want wat is het onderwerp van ‘dan goed voor haar was/waren’?

De moderne taalkunde analyseert het zinsdeel ‘dan goed voor haar was/waren’ als een bijzondere bijzin. Dergelijke zinnen beginnen met het voegwoord ‘dan’, ze sluiten aan op een vergrotende trap of het woordje ‘ander’, en er zit een speciale vorm van samentrekking in: in de bijzin is ten minste een woordgroep weggelaten die contrasteert met de woordgroep waar de bijzin op aansluit. Als je zegt ‘Zij maakte minder keuzes dan er nodig waren’, dan sluit de bijzin aan op ‘minder keuzes’, en de betekenis is iets als ‘Zoveel keuzes waren nodig’. De hoofdzin zegt dan ‘Zij maakte er minder dan ­zoveel’.

Keuzes maken?

Bij het woord ‘keuzes’ heb je iets bijzonders. Dat kan verwijzen naar verschillende keuzes, maar ook naar het maken van verschillende keuzes. Je kunt zeggen ‘Veel keuzes zijn moeilijk voor mij’, maar ook ‘Veel keuzes (maken) is moeilijk voor mij’. De betekenis van die bijzin kan dus zijn ‘Zoveel keuzes waren nodig’ maar ook ‘Zoveel keuzes maken was nodig’. Vandaar dat je in de samengetrokken vorm zowel ‘was’ als ­‘waren’ kunt krijgen: ‘Zij maakte minder keuzes dan nodig was/waren’.

Dit is in de zin met ­‘andere keuzes’ ook het geval. De bijzin betekent ‘Deze keuzes waren goed voor haar’ of ‘Deze keuzes maken was goed voor haar’, en de hoofdzin zegt dan dat zij andere keuzes maakte.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden