Hoe ver moet je gaan in het stimuleren van talent?

De zusjes thuis. Avigal op de rug bij Noa.Beeld RV

Een begaafd kind is een zware taak voor ouders, zo laat de documentaire 'A Family Quartet' over viooltalent Noa Wildschut zien.

Ze is blij dat haar eigen kinderen niet zo talentvol zijn. Simonka de Jong filmde gedurende drie jaar het gezin Wildschut. Drie jaren waarin de jongste van de twee dochters, Noa, uitgroeide van viooltalentje van twaalf tot internationaal gevraagde violiste van vijftien. In de documentaire 'A Family Quartet' zie je wat een zware wissel dat trekt op het gezin.

De Jong: "Ik zou zelf niet graag mijn hele leven in dienst van het talent van mijn kind stellen. En gelukkig kunnen mijn kinderen een gewoon leven leiden - soms viool spelen, maar ook tennissen en in het weekeinde op de bank hangen. Een kind met zo'n groot talent is een enorme verantwoordelijkheid en in dat opzicht heb ik veel respect voor de ouders van Noa."

De Jongs zoon kreeg vioolles van de moeder van Noa, Liora Ish-Hurwitz. Op een voorspeelavond van alle leerlingen hoorde ze ook de zesjarige Noa. "Ze speelde zó volwassen, ik was meteen geïntrigeerd door haar. Natuurlijk, ze is uiteindelijk zo'n goede violiste geworden door veel te studeren en les te hebben van goede leraren. Maar daarnaast is er in haar spel een magie die indruk maakt."

De Jong leerde in die tijd ook het gezin van Noa kennen: vader Arjan Wildschut, altviolist in het Radio Filharmonisch Orkest, moeder Liora, vioolpedagoge, en het anderhalf jaar oudere zusje Avigal, dat ook prachtig viool speelt. Ze zag de toewijding van de ouders om het talent van hun dochters te dienen en vroeg zich als moeder af: hoe ver moet je gaan in het stimuleren van je kinderen? Dat wilde ze van dichtbij meemaken.

De ouders zeiden ja tegen haar wens om het gezin drie jaar te filmen, omdat ze hoopten dat het goed zou zijn voor Noa's carrière. Zo doken De Jong en haar crew in het gezinsleven van de familie Wildschut.

Tekst gaat verder na onderstaande video.

Daar draait alles om Noa, zo zien we in de documentaire. In oude familiefilmpjes zie je Avigal en Noa samen muziek maken en toegejuicht worden door de enthousiaste ouders. Maar als Noa twaalf is, zijn de wegen van de zusjes uit elkaar gaan lopen. Terwijl Avigal thuis huiswerk maakt, gaat Noa als twaalfjarige in het buitenland concerten geven met het ensemble van de beroemde violist Gidon Kremer. Haar moeder gaat mee. Er volgen optredens over de hele wereld. Vrijwel altijd gaat een van de ouders, of beide ouders, mee. Soms logeert Avigal bij oma, vaak zit ze in het publiek te luisteren naar haar optredende zusje.

Hoe liefdevol en hecht het gezin ook is, hoe vaak er ook wordt geknuffeld door de vier, het is duidelijk dat slechts één van deze vier het middelpunt van hun leven is. De rest plooit zich om Noa heen, om haar zoveel mogelijk kansen te geven. Ja, ook het profielwerkstuk van Avigal, dat met een prijs wordt bekroond, wordt bewonderd. Ze maakte een muziekprogramma voor vluchtelingenkinderen. Maar daar gaat Noa weer overheen met een platencontract.

Hoe ervaren de gezinsleden dit leven? Zorgt die concentratie op Noa's carrière dan nooit voor moeilijkheden? In de film is niets van spanningen te zien. De Jong filmt het gezin zonder commentaar te geven. "We hebben wel interviews gedaan, maar het audiomateriaal deed afbreuk aan het geheel," is haar verklaring. "Ik wilde ook niet te veel toelichten. Ik hoop dat de kijkers naar het gezin kijken en hun eigen vragen stellen. Hoeveel zou ik mijn kinderen stimuleren? Welke offers zou ik maken voor dat ene kind?

"Haar moeder vertelde me dat het voor haar het allerbelangrijkste was dat Noa altijd blij werd van vioolspelen. Maar geen enkel kind van zes of acht gaat uren studeren. Noa heeft bijzonder veel talent, maar haar ouders hebben ervoor gezorgd dat het eruit kwam. De prijs hiervoor is dat hun leven heel efficiënt wordt ingedeeld. Zelfs de halfuurtjes pauze worden speciaal gepland.

"Noa, inmiddels zestien jaar, gaat heel goed met de druk om. De komende twee, drie jaar zijn al gevuld met concerten. Ze kan dit leven aan. Avigal gaat steeds meer haar eigen weg, met studie en vriendinnen. Volgens mij heeft de film een happy end."

'A Family Quartet - het talent van Noa Wildschut' gaat morgen in première op het Nederlands Film Festival. Vrijdag komt ook Noa's eerste cd uit met Mozart-werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden