Technologie Afkicken van de smartphone

Hoe neem je vakantie van je mobiel? Met je mobiel

Beeld Gemma Pauwels

Hoe neem je vrij van je smartphone? O ironie: de technologie kan je helpen. Een overzicht van apps en snufjes die ‘digiganten’ als Apple en Google ons aanbieden voor een digitale detox.

 Hij gaat mee naar de wc. Hij vergezelt je aan tafel, op reis en dikke kans dat zijn alarmgerinkel ’s ochtends het eerste is dat je hoort. De smartphone is veel meer dan het hulpje dat Steve Jobs voor ogen had toen hij in 2007 de eerste iPhone introduceerde. Het is niet alleen een handig apparaatje dat muziek beluisteren, bellen en de route uitstippelen vergemakkelijkt, maar een minicomputer die is doorgedrongen tot ieder aspect van het leven. En die continu aandacht vraagt en stress kan opleveren. 

Slim omgaan met het ding, dat is de kunst. Maar hoe breng je die eindeloze bron van afleiding tot zwijgen? Natuurlijk, je kunt ‘m tijdens de vakantie thuislaten of met gezinsleden afspreken de mobiel alleen op gezette tijden te gebruiken, maar wat als dat niet lukt? Dan kan technologie je helpen.

Beeld Gemma Pauwels

1. Afkicken light

Het klinkt vreemd, maar dezelfde bedrijven die snufjes ontwierpen om hun schermpjes zo verslavend mogelijk te maken, buigen zich over maatregelen om het digitaal gebruik in te perken. Zo werd er op de jaarlijkse techconferentie SXSW in Texas in maart opvallend veel gesproken over schaduwkanten van technologie en hebben Apple en Google apps ontwikkeld die moeten voorkomen dat smartphonegebruikers op ieder moment dat verveling dreigt naar hun telefoon graaien.

De functie ‘Digitaal Welzijn’ staat sinds een aantal maanden standaard op de meeste toestellen met besturingssysteem Android van Google, net als ‘Schermtijd’ van Apple, die ook is ingebouwd op de iPad. De apps zijn vooral bedoeld om gebruikers inzicht te geven in het aantal uren en minuten dat ze naar hun schermpje turen. Zo schieten je wenkbrauwen omhoog wanneer je ontdekt dat je je telefoon vandaag negentig keer ontgrendelde en in totaal zeven uur gebruikte, waarvan je twee uur rondzwierf op Twitter, WhatsApp of plaatjesplatform Instagram.

Met deze functies kun je limieten instellen voor apps en websites, bijvoorbeeld: maximaal een uur grasduinen op Facebook. Is die limiet bereikt, dan geeft Apple een seintje. Google is strenger. Op ‘Digitaal Welzijn’ worden de icoontjes van beknotte apps in zwart-wit weergegeven op het thuisscherm, zodat die vrolijke kleurtjes je niet verleiden tóch nog even je werkmail te checken. Doe je dat wel, dan verschijnt er een bericht.

Afgekickte mama Jennifer Delano

“Sorry, ik ben een boom aan het planten”, Jennifer Delano (34) uit Hoofddorp heeft voor een half uur de ‘Forest app’ aangezet, waardoor ze even niets op haar telefoon kan checken. Doet ze dat toch, dan sterft de plant. Op het scherm ontluiken al de eerste blaadjes. “Een keer moest ik mijn boom doden omdat ik de weg naar huis niet wist… En dat vond ik echt rot. ”

Sinds ze drie jaar geleden moeder is geworden, let Delano meer op haar telefoongebruik. Want een vrouw die haar kind negeert omdat ze zo druk bezig is met appen, die wilde ze niet zijn. Ze installeerde de Forest-app en nam afscheid van alle piepjes en geluidjes, want daar kreeg ze veel stress van. 

Ze merkt dat ze minder snel is afgeleid. “Ik denk dat mijn dochter het ook waardeert dat ik niet voortdurend aan mijn telefoon hang.”

(Interview: Ula Idzikowska)

Ook hebben zowel Google als Apple hun niet-storen functie uitgebreid. Zo is het mogelijk om een tijd lang (of op specifieke locaties) alle apps of inkomende berichtjes te blokkeren, bijvoorbeeld ’s nachts, tijdens een gezinsuitje of in bioscopen. In die periode worden alleen belletjes en eventueel specifiek gekozen apps doorgelaten.

Phone Detox Beeld Gemma Pauwels

2. Een harder zetje nodig?

De functies ‘Schermtijd’ en ‘Digitaal Welzijn’ verschaffen inzicht, maar de blokkades die de apps opwerpen zijn met het indrukken van een paar toetsen relatief makkelijk te negeren. Heb je een harder zetje nodig om af te kicken van je mobiel, dan zijn er apps die psychologische foefjes inzetten om je te verleiden meer tijd offline door te brengen.

Neem ‘Forest’, een app waarmee je je concentratievermogen traint door een virtuele boom te planten. Het idee is simpel: bij het opstarten van de app geef je aan hoelang je je wilt focussen. Vervolgens kies je een plantensoort en druk je op start. Zolang je jouw scherm niet aanraakt, blijft de plant groeien. Gluur je toch even op je mobiel, dan dood je de plant en moet je opnieuw beginnen. In een overzicht wordt bijgehouden hoe groot het bos is dat je hebt aangelegd.

Ook lollig is ‘ShutApp - Digital Detox’. Met die functie kun je vrienden of familieleden uitdagen om hun iPhone voor een bepaalde ingestelde tijd links te laten liggen. Pakt iemand toch zijn telefoon voordat de timer bliept, dan wordt iedereen daarvan op de hoogte gesteld.

Adine Versluis houdt regelmatig een digitale detox

Digitaal ontgiften doet Adine Versluis (34) uit Kollumerzwaag regelmatig. Dan legt ze alle elektronica waarmee ze het internet op kan aan de kant. Anders is de verleiding te groot om door foto’s op Instagram te scrollen of even te surfen. “Voor je het weet ben je weer twee uur kwijt.” Zo’n ‘detox’ is kinderachtig, dat geeft ze toe. Maar het werkt. Net als SelfControl, een programma dat bepaalde websites blokkeert. “Als ik deadlines moet halen, belandt Facebook op mijn zwarte lijst.”

Versluis gebruikt sociale media voor haar werk, maar houdt haar gebruik wel in de gaten. De Moment-app toont hoelang, hoe vaak en op welke apps ze zit. “Ik verricht geen studie op basis van die statistieken, maar als ik merk dat ik langer op de socials zit, dan probeer ik die tijd de volgende dag in te perken.” 

Versluis heeft zichzelf ook aangeleerd om de telefoon niet automatisch te pakken als ze met haar vrienden in het café zit. “Het is kuddegedrag. Als één naar z’n scherm tuurt, dan volgen de anderen. In kijk lekker rond tot er weer iemand beschikbaar is voor een praatje.”

(Interview: Ula Idzikowska)

Om de strijd met jezelf aan te binden, kun je ook ‘Flipd’ downloaden. De ‘Full Lock’ modus van die app is niet te omzeilen en schakelt alle functies van je telefoon voor een bepaalde tijd volledig uit, op enkele uitzonderingen na zoals bellen en sms’en.

Beeld Gemma Pauwels

3. Voor de echte telefoonjunkies

Voor de echte telefoonjunkies kan ‘Off the Grid’ soelaas bieden. Deze Android-app, speciaal gemaakt voor mensen die tijdens etentjes met anderen aan het appen zijn, schakelt alle functies van je mobiel voor een zelfgekozen periode uit. Enkel de camera blijft functioneren. Mensen die contact met je zoeken, krijgen het bericht dat je ‘Off the Grid’ bent.

Begint het te kriebelen en neem je je telefoon vóór de laatste hap ter hand, dan kost dat geld. De eerste boete is een dollar, daarna wordt je creditcard voor een hoger bedrag belast.

Clen Verkleij deed een gedwongen ontwenningskuur

Een nieuw mailtje! Je foto is geliked! Met dat soort alarmerende berichten op zijn telefoon houdt Clen Verkleij (32) uit Utrecht zich niet meer bezig. Alle app-notificaties staan bij hem uit. Krijgt hij een whatsappje, dan hoort hij geen gepiep. Zijn mobiel licht ook niet op. Vier jaar geleden zonderde Verkleij zich noodgedwongen af van allerlei prikkels: hij kreeg een burn-out en had geen energie voor pop-ups en berichten.

Maar wat begon als een gedwongen ontwenningskuur is nu een routine geworden. Verkleij schuift zijn smartphone zo veel mogelijk aan de kant. “Zo kan ik mijn omgeving beter ervaren. Als ik even niets te doen heb, omdat ik bijvoorbeeld op iemand sta te wachten, dan begin ik nooit met mijn telefoon te spelen. Ik kijk gewoon even naar buiten of ik doe even helemaal niks.”

Hij vindt het heerlijk om ‘s morgens lekker op te staan zonder meteen naar de telefoon te grijpen. “Dan kan je erbij stilstaan hoe je je voelt en nadenken over je plannen.”

(Interview: Ula Idzikowska)

Meer bewegen, op kantoor bijvoorbeeld? Met de afkickapp ‘App Detox’ verdien je schermtijd door uit de bureaustoel op te staan en een wandeling te maken. Elke honderd stappen worden beloond met tien tot dertig seconden scrollen. Ook kun je onweerstaanbare apps met ‘App Detox’ voor altijd verbannen van je telefoon.

Lees ook:

Topman VodafoneZiggo: Scheur je los van je telefoon

Het klinkt vreemd, de directeur van een telecombedrijf die waarschuwt voor de smartphone. Toch wil Jeroen Hoencamp van VodafoneZiggo graag het debat aanzwengelen over de digitale balans. ‘Ik vrees voor het verdwijnen van de menselijke connectie.’

Reizen anno 2019: inpakken, wegwezen en lekker in je eigen bubbel blijven

Miljoenen Nederlanders stappen deze weken in hun auto om op vakantie te gaan. Dat autoreizen wordt dankzij Spotify, mobiele telefoons en navigatie steeds comfortabeler. Maar hoe vrij voelen we ons in een ‘geautomatiseerde capsule’? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden