Taal Peter-Arno Coppen

Hoe ‘mijn’ een uitweg was in het dilemma tussen ‘zijn’ en ‘haar’

Afgelopen vrijdag woonde ik een lezing bij van een docente Nederlands die op een gegeven moment zei: ‘Ik sta hier als iemand die hartstochtelijk van mijn vak houd’. Ik kon natuurlijk niet horen of zij het woord ‘houd’ met een d of met dt uitsprak, maar ik denk dat zij dit bedoelde. Het ging haar niet om een willekeurig of prototypisch persoon die van haar vak hield, ze wilde uitdrukken dat zij van haar eigen vak hield.

Je zou zeggen: kleine verspreking, niet de moeite waard om over te beginnen. Maar wat had zij móéten zeggen? ‘Ik sta hier als iemand die van zijn vak houdt’? Het klopt natuurlijk dat het onderwerp van ‘houdt’ het betrekkelijk voornaamwoord ‘die’ is, en dat zit vastgeknoopt aan ‘iemand’, dus ‘die’ moet een derde persoon enkelvoud zijn. Deze variant is dus grammaticaal juist. Maar ik kan me voorstellen dat je als vrouw hier liever niet ‘zijn’ zegt, omdat je jezelf dan lijkt te vergelijken met alleen mannen die van hun vak houden.

Uiteraard kun je het woordgeslacht van het bezittelijk voornaamwoord aanpassen en zeggen ‘Ik ben iemand die van haar vak houdt’, en ook dat is een grammaticaal onberispelijke zin, maar nu wordt de nadruk op het geslachtsonderscheid nog nadrukkelijker.

De theorie zegt dat ‘zijn’ als geslachtsneutraal bezittelijk voornaamwoord kan worden gebruikt, maar in een tijd waar sekseverschillen in taalgebruik in de aandacht staan voelt dat zo niet aan.

Het Nederlands biedt ook de uitweg van het meervoud: ‘Ik behoor tot de mensen die van hun vak houden’. Maar als je de zin begonnen bent met ‘Ik ben iemand die van’, dan kun je niet meer terug. 

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden