TaalPeter-Arno Coppen

Hoe een rouwkaart tot taalergernis leidt

Een lezer stoort zich enigszins aan de taal in een rouwadvertentie: ‘Mochten wij iemand vergeten zijn persoonlijk te berichten, beschouw dan deze aankondiging als zodanig’. Hij noemt deze zin ‘tenenkrommend’ en ‘de notaristaal van een dorpse begrafenisonderneming’.

Ik vind het altijd een beetje moeilijk om op rouw­advertenties in te gaan, want dit is bij uitstek een context waar de bedoeling belangrijker is dan de formulering. Maar omdat de kwestie breder is ga ik er toch op in.

Het gaat de lezer vermoedelijk om de constructie ‘Mochten wij iemand vergeten zijn persoonlijk te berichten’. Hij zal van oordeel zijn dat je ‘iemand’ beter achter ‘zijn’ kunt zetten, omdat ‘iemand persoonlijk te berichten’ bij elkaar hoort. Toch wordt de hele zin daar niet beter van: ‘Mochten wij vergeten zijn iemand persoonlijk te berichten, beschouw dan deze aankondiging als zodanig’. Waarom niet? Waarschijnlijk omdat die gebiedende wijs tegen die ‘iemand’ gericht is. Degene die wij vergeten zijn, dient de aankondiging als een persoonlijk bericht te beschouwen.

Met een betrekkelijk voornaamwoord gaat het beter: ‘Mocht er iemand zijn die wij vergeten zijn persoonlijk te berichten’ klinkt al beter, omdat het betrekkelijk voornaamwoord van nature vooraan de bijzin staat. Maar dan nog zou de gebiedende wijs dan ook beter geëxpliciteerd kunnen worden: ‘Mochten er mensen zijn die wij vergeten zijn persoonlijk te berichten, dan kunnen zij deze aankondiging als zodanig beschouwen’. Maar de eigenlijke bedoeling is natuurlijk: ‘Sorry als wij iemand ten onrechte niet persoonlijk bericht hebben’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden