Taal Peter-Arno Coppen

Hoe een hele bijzin een voorzetsel kan worden

Vorige maand zat ik werkstukken na te kijken en tot mijn verrassing kwam ik daarbij een paar keer het woord ‘betreft’ als voorzetsel tegen. Een studente schreef bijvoorbeeld ‘De data betreft argumenten zouden verloren gaan’, terwijl ze bedoelde ‘betreffende’ of ‘wat betreft’ (ik denk dat ‘met betrekking tot’ hier trouwens nog beter zou zijn). Het was niet zomaar een vergissing, want het kwam een paar keer in het werkstuk voor.

Het betrof ook nog een tekst die door twee studenten was ingediend, dus blijkbaar hadden ze allebei de indruk dat dit prima was.

Het is natuurlijk geen standaardtaal, maar het ligt op de een of andere manier wel in de logische lijn der verwachtingen. Van de hele bijzin ‘wat de data betreft’ is de omzetting ‘wat betreft de data’ heel normaal. Daarin fungeert ‘wat betreft’ eigenlijk al als een voorzetsel. In ‘wat betreft de data’ heb je helemaal niet meer het idee dat je met een bijzin te maken hebt. ‘Wat betreft’ heeft hier al een soort ‘omtrent’-betekenis.

Voorzetsels bestaan doorgaans maar uit een woord, of het zijn voorzetseluitdrukkingen als ‘met betrekking tot’ of ‘naar aanleiding van’. ‘Wat betreft’ is dus een heel onregelmatig voorzetsel. Het is logisch dat de taal daarin het overbodige deel wegsnoeit, en ‘betreft’ overhoudt. Je hebt natuurlijk ook al ‘betreffende’, maar bij iemand die dat zegt zie je bij wijze van spreken de stofwolken al uit zijn mond komen.

Het zit (nog) niet in mijn taalgevoel, en ik denk dat het altijd wel een beetje boekentaal zal blijven, maar je kunt voorspellen dat het er nog eens van zal komen: ‘betreft’ als voorzetsel.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden