Review

Hoe een dirigent zich voelt

Hoe voelt een dirigent zich, enkele seconden voordat hij het podium opgaat? Waarom zit de paukenist tijdens het concert zo vaak tijdens een concert aan zijn instrument te frummelen? Is een trompettist nerveus voor een lastige solo? Hoe repeteert een symfonieorkest? En hoe is het om zelf een orkest te dirigeren?

Het antwoord op deze en talloze andere vragen is te vinden op de dvd-set 'Uitnodiging voor een concert', die de educatieve dienst van het Rotterdams Philharmonisch Orkest (RPhO) heeft samengesteld.

Interviews, interactieve computerprogramma's en opnamen geven een levendig beeld van wat er zo allemaal omgaat in een orkest. De set bestaat uit een dvd-video, waarop muziek gespeeld wordt, en een interactieve dvd-rom. Het is primair bedoeld voor gebruik in het muziekonderwijs op school (van basisonderwijs tot en met onderbouw havo/vwo), maar voor iedereen die over een computer met dvd-rom-drive beschikt -jong en oud, en van absolute leek tot muziekkenner- valt er veel te leren en te genieten van de twee informatieve schijfjes en het bijbehorende boekje.

Centraal staat de 'Schilderijententoonstelling' van Modest Moessorgski. Hoewel de schijfjes ook veel informatie over deze compositie bevatten, gaat het vooral om het functioneren van het orkest. Moessorgski's compositie is op de concert-dvd te zien en te horen in de orkestratie van Ravel, zinderend door het Rotterdamse orkest uitgevoerd onder leiding van Valery Gergjev.

Je kunt het concert met behulp van de afstandsbediening vanaf vier verschillende plaatsen bekijken: vanuit de zaal, vanuit het orkest kijkend naar de dirigent en met close-ups vanuit enkele instrumentalisten. Ook kun je op de dvd bewerkingen van de 'Schilderijententoonstelling' horen, bijvoorbeeld voor slagwerkensemble, de oorspronkelijke pianosoloversie en een jazzimprovisaties erop.

De dvd-rom bevat vijf uur didactisch filmmateriaal dat op thema is gerangschikt (compositie, orkest, speeltechniek van de instrumenten, dynamiek, toon, ritme, tijd, enzovoorts). Via een gemakkelijk hanteerbaar menu vertellen diverse instrumentalisten, naast de dirigenten Gergjev en Hans Leenders en pianist Christopher Devine, in korte interviews over hun werk en hun instrumenten.

Ook ontmoeten we hier organist/ beiaardier Geert Bierling, die een transcriptie op het orgel en de beiaard van de Rotterdamse Laurenskerk laat horen en daar over vertelt. Bij de dvd-rom behoren ook 'klankmachines'. Dit zijn ingenieuze computerprogrammaatjes waarmee de gebruiker spelenderwijs veel te weten kan komen over harmonie, ritme, melodie, de samenstelling van een orkest en waarmee zelfs eigen composities te maken zijn. Uren kun je met deze dvd-rom lekker zitten rommelen en zappen door de tientallen interviews en muziekfragmenten.

Een toenemende fascinatie voor het orkestwezen is het onvermijdelijke gevolg, en daar was het de samenstellers precies om te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden