Redouan Ait Chitt is autodidactisch breakdancer. ‘Door te dansen heb ik me ontdaan van het stempel hulpbehoevend te zijn.’

Interview Redouan Ait Chitt

Hier staat een danser, niet iemand met een beperking

Redouan Ait Chitt is autodidactisch breakdancer. ‘Door te dansen heb ik me ontdaan van het stempel hulpbehoevend te zijn.’ Beeld Inge Van Mill

De Zwaan voor de indrukwekkendste dansprestatie gaat voor het eerst naar een danser met een fysieke beperking. Redouan Ait Chitt maakt van zijn ‘anders zijn’ een superpower.

Wat is een ‘beperking’ nou helemaal als je de fenomenale breakdancer Redouan Ait Chitt ziet dansen? Hij wervelt over het podium en doet de ene na de andere halsbrekende dansmove met een energie die grenst aan heilig vuur. Toch begon hij zijn leven met een achterstand van 6-0, zoals hij zelf zegt. Hij werd geboren met een kortere rechterarm en -been, mist vingers aan beide handen en heeft geen rechterheup. Hij draagt een prothese waardoor hij, in zijn eigen woorden, ‘loopt als een gangster’. 

Redouan Ait Chitt (30), kortweg Redo genoemd, won afgelopen weekend de Zwaan voor de indrukwekkendste dansprestatie 2019 tijdens de Nederlandse Dansdagen in Maastricht met zijn solo ‘REDO’. Het voelt als bekroning van jarenlang keihard werken, zegt hij. Vooral omdat hij autodidact is en uit de hiphopwereld komt, vindt hij bijzonder dat hij de prestigieuze dansprijs, een fraai bronzen beeld gemaakt door choreograaf en beeldend kunstenaar Toer van Schayk, mee naar huis heeft kunnen nemen.

Zijn doel is dat de toeschouwers een danser zien en niet een danser met een ‘beperking’. “Mijn hele leven ben ik geconfronteerd met een vraag als: moet ik je helpen? Door te dansen heb ik me ontdaan van het stempel hulpbehoevend te zijn.”

Redouan Ait Chitt. Beeld Sjoerd Derine

Zijn ouders herkenden zijn vechtersmentaliteit

Hij kent de medische term van de conditie die hij heeft niet eens. Iets in het Latijn, zegt hij, maar het speelt geen rol in zijn leven. Als klein jongetje weigerde hij in een aangepast bed te slapen. En hoe zou hij met zo’n aangepaste driewieler de leuke meisjes in zijn buurt in Gorinchem nog onder ogen kunnen komen? Zijn ouders herkenden in hun zoon hun eigen vechtersmentaliteit. Hij kreeg de coole groene mountainbike met roodgele vlammen op het frame die hij graag wilde. En als hij per se wilde skateboarden, nou dan brak-ie maar zijn been.

Als sportfanaat beoefende hij vele sporten, waaronder martial arts, niet afgeschrikt door valpartijen, kneuzingen en bloedneuzen. Er waren ‘slechte dagen’ dat hij het niet zag zitten, maar dan ging hij door totdat hij het onder de knie had gekregen. “Ik wilde me niet beperkt en afhankelijk voelen. Ik wilde niet anders zijn. Zo heb ik geleerd hoe ik dingen op mijn eigen manier kan doen.”

Toen hij op de middelbare school een aantal jongens zag breakdancen, was hij verkocht, door hun vrijheid in bewegen. “Puur met hun lijf, op manieren die je niet voor mogelijk houdt. Zó behendig en lenig, met souplesse tegen de zwaartekracht in.” Samen met een groepje vrienden ging hij op les in het buurthuis.

“De docent zei tegen me: wat fan­tastisch dat je hieraan begint. Je kunt je laten ontmoedigen door alles wat je níét kunt, maar breakdancen gaat juist over jezelf zijn en je eigen uniciteit ontdekken. Ik dacht: wow, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Breaken vraagt toewijding, jaren van training, en ik wilde wél op een high level komen. Wat kon ik bereiken met mijn lichaam, hoe kon ik daarmee een verhaal vertellen? Bovendien maakte dansen mijn lichaam sterker. Ik was verlost van de rugpijnen die mij als kind wakker hielden.”

Een climax van euforische wilskracht

De solo ‘REDO’ is daarvan een mooie proeve, gechoreografeerd door breakdance-grootheid Shailesh Bahoran voor de Nederlandse Dansdagen 2018. Bahoran wilde een dansvoorstelling maken over ‘anders’ zijn en hoe je daarvan een superpower kunt maken.

Redo: “Toeschouwers weten dat ik kan breakdancen en verwachten allerlei spectaculaire moves, maar die krijgen ze aanvankelijk niet. Bahoran heeft me uitdagingen gegeven: zo mag ik in het begin van de voorstelling mijn handen niet gebruiken om me voort te bewegen. De solo kun je zien als een ontdekkingsreis waarin ik over steeds meer kwaliteiten kan beschikken, leidend tot een climax van euforische wilskracht.”

Redouan Ait Chitt: ‘Je krijgt geen zelfvertrouwen als je op safe speelt. Maar wél door te crashen, op te krabbelen en opnieuw te proberen'. Beeld Inge Van Mill

Daarmee is ‘REDO’ echt op zijn lijf geschreven. De solo laat zien hoe je tegenslagen kunt hebben in het leven en hoe je dingen op jouw manier kunt eigen maken.

‘No excuses, no limits’ is ook het motto van Ait Chitt in de motivatietoespraken die hij wereldwijd geeft, ook te zien als Ted-talk op YouTube. “Mensen laten zich vaak stoppen omdat ze zich bijvoorbeeld schamen voor wie ze zijn. Ik ben erachter gekomen dat je geen zelfvertrouwen krijgt als je op safe speelt en in je bubbel blijft zitten. Maar wél door te crashen, op te krabbelen en opnieuw te proberen.”

Superhelden met speciale krachten 

Als kind wilde hij beroemd worden, want dan zou hij niet steeds hoeven uitleggen wat er precies met hem aan de hand was. Dat is aardig gelukt, want hij toert de hele wereld over. Hij maakt deel uit van een vaste crew: ILL-Abilities, een groep dansers met een aangeboren fysieke ‘afwijking’ uit Canada, de VS, Chili, Brazilië en Zuid-Korea. Los van hun ‘beperking’ hebben ze allemaal op eigen kracht een stempel gedrukt op de internationale breakdancewereld. Juist omdat ze specifieke bewegingen of een eigen stijl hebben ontwikkeld.

Redo ziet zijn dansmakkers dan ook als de Avengers, superhelden met speciale krachten. Ze toeren over de hele wereld, worden geboekt als motivatie-act op congressen en geven workshops in het speciaal onderwijs en revalidatiecentra. Ze winnen prijzen, schudden presidenten de hand. Redo: “Ook al heb je je leven lang een stempel gekregen, dat is geen reden om er niet voor te gaan. Daarnaast zetten we ook gewoon een hell of a show neer waar je mond van open valt.”

‘REDO’ is tot en met januari 2020 te zien in Nederlandse theaters in een programma met de danssolo ‘Heritage’ van choreograaf/danser Shailesh Bahoran. 

De Oscars van de Nederlandse dans

Ook choreograaf Arno Schuitemaker kreeg op 4 oktober een VSCD-dansprijs, namelijk de Zwaan voor de ‘meest indrukwekkende dansprestatie 2019’. In zijn bekroonde voorstelling ‘The Way You Sound Tonight’ voeren vijf dansers in feite één beweging uit, die in een eindeloze loop wordt herhaald. Daarmee verwijzen ze naar de eeuwigdurende cyclus van opbouw en afbraak, leven en dood.

Conny Janssen, artistiek leider van Conny Janssen Danst, kreeg de Gouden Zwaan voor de grote bijdrage die zij met haar carrière aan de Nederlandse dans heeft geleverd. De VSCD-Dansprijzen, alias de Zwanen, worden sinds 1983 uitgereikt en ook wel de ‘Oscars van de Nederlandse dans’ genoemd.

Lees ook:

Stokoud, piepjong, in de bloei van het leven: iedereen is broos

In de openingsscène van ‘Broos’ van Conny Janssen komt in een paar minuten de hele levenscyclus voorbij. 

Lijm, jute, lak en bloem: de spitzenfluisteraar weet alles van goede balletschoentjes

Iedere ballerina heeft een haat-liefdeverhouding met haar spitzen, de iconische satijnen schoentjes in het ballet. Er verantwoord mee dansen is nog zo eenvoudig niet. Gelukkig weet Can Yükova raad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden