Review

Het Zuiden van hun dromen blijkt niet te bestaan

Ana María Matute (Barcelona, 1926) publiceerde vele romans en verhalenbundels, zowel voor volwassenen als voor kinderen, die zich meestal afspelen tegen de achtergrond van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) of die van het daarop volgende Franco-regime. Dat ze nog steeds erg populair is in Spanje bewijst het grote succes van haar vorige roman, 'Olvidado Rey Gudú' (Vergeten Koning Gudú), waarvan een half miljoen exemplaren werd verkocht. Net als die bestseller ademt haar laatste novelle, 'Aranmanoth', een middeleeuwse sfeer uit, hoewel het verhaal als een tijdloos sprookje is opgevat.

Ilse Logie

Hoofdpersonage Aranmanoth -het kind van de edelman Orso, heer van Lines, en van een waternimf- is nog een jongeling wanneer het meisje Windumanoth in zijn leven komt. Ze raken bevriend. Hun argeloze wereld, boordevol fantasie en hooggespannen verwachtingen, staat in schril contrast met die van de volwassenen, waarin de strakke regels van het vazallendom gelden. Het feodale keurslijf maakt de aanvankelijk dromerige vader Orso tot een 'donkere, woeste man' die blindelings de bevelen van zijn graaf uitvoert -een gehoorzaamheid die hem duur te staan zal komen.

In een poging om hun vrijheidsidealen niet te verloochenen, ondernemen Aranmanoth en Windumanoth een zoektocht naar 'Het Zuiden', dat staat voor hun onvervulbare verlangen naar zuivere schoonheid en volmaakte liefde. Maar naarmate ze opgroeien, verliezen ze hun onschuld. Zo voelen ze 'een grote, verontrustende vraag tussen hen in klapwieken', en in de plaats komen van hun ongecompliceerde kindervriendschap. Tevens ondervinden ze aan den lijve hoe wreed het leven kan zijn, en hoe zelden illusies standhouden. Het mythische Zuiden blijkt in de werkelijkheid niet te bestaan, behalve dan in de vorm van dat bescheiden zuiden dat ze in zich dragen. Hoewel de novelle slecht afloopt, blijft de hoop overeind. Aranmanoth verandert mettertijd immers in een legende voor nieuwe generaties jongeren, die zijn voorbeeld volgen.

De schematische karaktertekening van de personages en de extreme eenvoud van de verhaallijn, die zo kenmerkend zijn voor het sprookje, herleiden fundamentele menselijke gevoelens tot hun kern, en maken ze inzichtelijk. Zowel de allegorische rol die aan de natuur wordt toebedeeld, als het verzorgde, erg poëtische, soms ronduit zweverige taalgebruik zijn duidelijk bedoeld om het verhaal een spirituele dimensie te verlenen, waardoor deze magische fabel al te nadrukkelijk wordt. Je moet echt een liefhebber van het genre zijn om ten volle van Matute's 'queeste naar de betekenis van de liefde' te genieten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden