klein verslag

Het wrede lot dat mensen treffen kan

Bloeiende kastanjes aan de gracht. Beeld Wim Boevink

Weliswaar scheen de zon af en toe, maar het was nog verraderlijk koud, gisteren, op de derde mei. Ik maakte me op om naar de bibliotheek te gaan om daar wat te gaan lezen en werken, toen onze werkster binnenkwam.

Azra heet ze, ze is afkomstig uit Bosnië dat ze in de jaren negentig ontvluchtte, toen er de oorlog woedde. Ze is goedlachs en altijd vrolijk, maar ze heeft veel meegemaakt. In de oorlog verloor ze haar broer; hij was 21.

Azra heeft ook de zorg overgenomen voor Nelmin, het toen 17-jarige neefje van haar man, toen uit Bosnië het bericht kwam dat hij aan een agressieve vorm van kanker leed. Zij en haar man haalden hem voor behandeling naar Nederland; in Bosnië waren de voorzieningen onvoldoende. Hij maakt nu, samen met zijn meegereisde zus, deel uit van hun gezin.

Ik heb hier in 2015 al eens over Nelmin verteld; in de afgelopen vier jaren is hij door diepe dalen gegaan en heeft zich telkens weer opgericht, maar zijn toestand blijft zorgen baren. Vaak hebben we Azra’s aangrijpende ziekenhuisverhalen gehoord, over de scans en de chemo’s, verhalen van hoop en vrees. De tumoren laten zich niet verdringen.

‘Hoe gaat het thuis?’, vroeg ik en Azra antwoordde dat ze zorgen had. Iets in de toon van haar stem verried dat die zorgen niet alleen Nelmin betroffen, bij wie opnieuw razendsnel een tumor was opgegroeid in de halsstreek. ‘Zo groot’, zei ze en pakte een kerstomaatje van de schaal.

Maar er was ook een ander drama. Haar enige zus was in Bosnië gediagnosticeerd met borstkanker. Er was al een en ander aan cellen operatief verwijderd, maar het was niet genoeg. Ze moest haar borst verliezen. Azra’s zus en haar man zijn werkeloos; haar kleine verzekering dekt de kosten (bijna drieduizend euro) van de operatie niet. Op dit punt zag ik Azra worstelen met haar woorden en gevoelens.

Een blik van verstandhouding

Mijn vrouw, die aan de eettafel gezeten had meegeluisterd, stond op om haar te omhelzen. Vrienden en kennissen hadden al wat geld bijeengebracht, maar er ontbrak nog een deel. Ik wisselde een blik van verstandhouding met mijn vrouw. We zouden gaan bijspringen om ervoor te zorgen dat de operatie uitgevoerd kon worden.

Ik fietste met een zwaar hoofd de stad in, terugdenkend aan die oorlog in het voormalige Joegoslavië en het wrede lot dat mensen treffen kan.

Nelmin was in 1998 in Nederland geboren, net als zijn iets oudere zus; maar hun vader, Azra’s zwager, was zo getraumatiseerd dat hij in 2003 in een vlaag van waanzin zijn vrouw op gruwelijke wijze vermoordde.

Getuige

Nelmin en zijn toen zevenjarige zusje waren getuige van de daad. De vader werd veroordeeld en kreeg dwangverpleging; de kinderen werden via jeugdzorg teruggestuurd naar Bosnië waar hun grootouders voor hen moesten zorgen. Tot Nelmin ziek werd. Toen bleek hij uit schaamte een flink gezwel rond zijn prostaat lang te hebben verborgen.

Al die ontwrichting, al dat late leed.

De kou drong door mijn jas heen. In de binnenstad was het nog stil, de winkels net geopend. Ik passeerde huiverend de lege terrassen toen de zon weer doorbrak en zijn licht wierp op de prachtig bloeiende kastanjes aan de gracht.

Een teken van hoop, dacht ik. 

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden