TV-Column Maaike Bos

Het was een onbehaaglijke oorlogsweek op tv

Over deze televisieweek hangt een waas van onbehagen. Allereerst komt dat door Trump, Iran, de beelden van conflict. En door de onheilspellende boodschap van documentairemaker Sinan Can. Hij dook overal op, zelfs tussen de taarten van het nieuwe Heel-Holland-Bakt-napraatprogramma ‘Doorbakken’ woensdag. Daar gaf hij een samenvatting van wat hij in drieluik ‘De lokroep’ (BNNVara) had gedaan: een kroniek van het jihadisme in Nederland geven.

Het was niet mals om de afleveringen te zien. Die jongens van de Hofstadgroep met hun heftige ideeën, de onmacht van opsporingsdiensten, de moeizame risico-inschatting van salafistische moskeeën – bij elkaar gaf het een gevoel van kwetsbaarheid. Alsof er nog steeds een paard van Troje in ons midden staat.

Can noemt zo’n veelheid van aan jihadisme gelieerde namen en gebeurtenissen sinds de jaren negentig, dat het duizelig maakt. Oh ja, Samir A., Mohammed B., de moord op Theo van Gogh. Oh ja, die Haagse imam Fawaz Jneid die al zijn radicale preken weg lacht. Oh ja, imam Mohammed Cheppih die zo netjes, bijna corporaal Nederlands spreekt. Can sprak zelfs oud-Hofstadgroeplid Jason W. over zijn radicalisering en aanhouding, en speurde een ongrijpbaar type op als jihadist Dadi M., die alles ontkende. Sinan Can werd er zichtbaar korzelig van, als kijker bleef je zitten met de onbestemde gedachte dat niemand grip heeft op deze stromen mensen en ideeën.

Sinan Can zat zelfs bij 'Doorbakken' woensdag om over zijn programma 'De lokroep' te praten. Beeld Maaike Bos

Zocht je dan maar grip in de gewone, behapbare actualiteiten, dan was dat ook gedoe. Het begint al met het vervroegde ‘Nieuwsuur’ dat geen uur meer is – stom. Bovendien heb je om half negen net het nieuws achter de kiezen, en begint het om half tien alweer. Geen succes, die vervroeging van nieuwsprogramma’s omdat Eva Jinek dat nog wilde bij de NPO.

Vervolgens krijg je keuzestress over de praatprogramma’s. Bij het nieuws is het nog te doen met ‘RTL Nieuws’ om half acht, en het ‘NOS Journaal’ om acht uur. Nu houden de zenderbazen van RTL4 en NPO1 een wedstrijd om precies tegelijk, liefst een minuut eerder, te beginnen met ‘Jinek’ en ‘Op1’.

Sinan Can in Turkije in gesprek met de vroege Nederlandse jihadist Mokthar M. alias Dadi M. Beeld Maaike Bos

Van een afstandje bekeken is het eigenlijk van de zotte dat we nu twee concurrerende tafelprogramma’s hebben die in exact dezelfde vijver vissen. Zelfde tijd, zelfde intentie, zelfde doelgroep. In december konden we nog om half elf naar ‘Beau’ voor wat lucht, en om elf uur naar ‘Pauw’ voor het serieuze werk. Nu zit nieuwsminnend Nederland opeens gevangen in het belachelijke frame van een ‘talkshowoorlog’. Van makers tot publiek en recensenten, iedereen gaat erin mee (ook ik). Dat frame leidt tot kinderachtig vergelijken (ook mea culpa, ik noemde politiek columnist Jos Heymans van ‘RTL Nieuws’ als mogelijke Jinek-gast in Frits Westers plaats, maar logisch dat hij minder bekend is: Heymans is al een tijd niet meer op tv.). En wat kijkcijfers betreft: natúúrlijk gaan veel kijkers deze week naar ‘Op1’. Ze moeten immers elke dag een nieuw duo vorsend bekijken.

Inhoudelijk is de concurrentie misschien goed voor de scherpte, maar verder zou ik niet weten wiens belangen hiermee eigenlijk zijn gediend.

Zelf ben ik na zo’n week blij dat het intelligente maar heerlijk nutteloze vermaak van ‘Wie is de Mol?’ morgen weer begint.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden