Het 'vroeger-was-alles-beter'-verhaal van Theo Nijland

Theo Nijland: En de rest is onzin Beeld Ben van Duin

CABARET
En de rest is onzin
Theo Nijland
★★★☆☆

Bij Theo Nijland is de grens tussen ironie en sentimentalisme altijd diffuus. In het oeuvre van deze veelgeprezen kleinkunstenaar vormen superieure zelfspot en grote gevoelens de thematische constanten. In zijn nieuwe theaterconcert, 'En de rest is onzin', slaat de balans helaas iets teveel door naar het sentimentele.

Nijlands sentimenten hebben in dit geval vooral betrekking op vroeger. Nostalgisch zingt hij over de tijd dat hij nog onbekommerd rookte en mensen nog niet zo snel op hun teentjes getrapt waren. De wereld van nu bevalt hem duidelijk minder goed: 'De jeu is ervan af', zingt hij in het nummer 'Toen ik nog niet beveiligd werd'.

Ook het onbehagen over de voortschrijdende technologisering van het leven vormt een terugkerend element in de voorstelling. In 'Na de cyberaanval' beschrijft Nijland de 'weldadige stilte' die we zouden ervaren als Facebook, Twitter en Instagram voor even uit zouden vallen. 'The perfect match' gaat over een liefdesrelatie met een robot, die uiteindelijk vastloopt op het gebrek aan humor van de digitale partner.

Politiek-betrokken

Natuurlijk is de ironie in dit soort nummers nooit ver weg. Theo Nijland is er een meester in om met een subtiel geplaatste tussenzin de emotionele zwaarte van een lied in één klap volledig weg te relativeren. Maar het is alsof de gevoelens van onbehagen en verlies bij de 64-jarige Nijland inmiddels te sterk zijn geworden om er echt afstand van te kunnen nemen. Zo dreigt dit programma te ontaarden in een gratuit 'vroeger was alles beter'-verhaal.

De nummers die nog het meest beklijven, zijn die waarin Nijland zich van zijn meer politiek-betrokken kant toont. In 'Ik moet bekennen' benoemt hij scherp onze hypocriete omgang met het leed van de wereld: “De mond vol over van alles, om daarna lekker in te kakken.” 'Een nieuwe oorlog graag' bezingt met sardonisch genoegen hoe een stevig portie geweld die ingekakte samenleving pas echt goed wakker zou schudden. Dit soort liedjes doen je beseffen dat Theo Nijland nog altijd tot de beste tekstschrijvers van Nederland behoort.

Nijlands voortdurende spel met zijn elitaire imago, via opmerkingen tussen de liedjes door, is ook sterk, juist omdat de zelfspot hier wél evident is. Hij herhaalt zo vaak dat zijn publiek klein maar intelligent is dat het ongemakkelijk wordt. Dit soort zaken compenseren Nijlands oudemannengebrom uiteindelijk nog aardig, maar te hopen valt toch dat zijn volgende programma een iets minder hoog 'opa vertelt'-gehalte zal hebben.

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. Alle recensies vindt in dit dossier. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden