null Beeld

TaalTon den Boon

Het trefwoord desinformatie is toe aan herdefinitie

Er bestaat goede en verkeerde, nuttige en overbodige, juiste en valse (of bedrieglijke, misleidende) informatie. Dat laatste type heet vaak desinformatie en vormt op de sociale media een groeiend probleem.

Van Dale omschrijft desinformatie als ‘be­drieg­lij­ke schijn­in­for­ma­tie die fei­ten al dan niet moed­wil­lig ver­draait of ver­valst’. Die omschrijving was wellicht ooit correct, maar klopt de definitie in het socialemediatijdperk nog wel? Bedrieglijke schijninformatie wordt toch altijd moedwillig verspreid? En heet het onopzettelijk verspreiden van onjuiste informatie niet gewoon misinformatie?

Misinformatie is pas vrij recent courant geworden en staat nog niet in Van Dale. In de praktijk wordt dit woord gebruikt in twee betekenissen: 1 verkeerde, onbetrouwbare of onvolledige informatie en 2 al dan niet bewust verspreide verkeerde of valse informatie.

Internettrollen en wappies

Desinformatie komt al sinds het begin van de Koude Oorlog voor in onze taal en is naar Russisch voorbeeld (dezinformatsiya) gevormd van het ontkennende voorvoegsel des- en informatie. Als geheime diensten ‘bedrieglijke schijninformatie’ verspreiden, gebeurt dat moedwillig, met name om een ­samenleving te ontregelen. Als ­gebruikers van sociale media nepnieuws, alternatieve waarheden en dergelijke bedrieglijke informatie verspreiden, kunnen ze dat ook te goeder trouw doen: niet om feiten te verdraaien, maar omdat ze er nu eenmaal van overtuigd zijn dat die schijninformatie juist is.

De tijd is dan ook rijp voor een trefwoord ‘desinformatie’ in Van Dale met twee definities: 1 valse, onjuiste (schijn)informatie die bedoeld is om anderen te misleiden, en 2 valse, onjuiste informatie die gedeeld wordt in de veronderstelling dat het betrouwbare informatie is. Het eerste type desinformatie wordt op sociale media onder meer verspreid door (internet)trollen, het tweede type door wappies.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden