Het Tom & Jerry-geweld in Carmageddon

Het verschijnen van de 'verbeterde' versie van het race-spel waarin met het virtueel doodrijden van voetgangers en beesten (waaronder honden, schapen en elanden) punten behaald kunnen worden, veroorzaakte deze maand nog meer commotie dan vorig jaar.

Waar dat toe leidde is bekend: gratis reclame voor 'Carmageddon II (Carpocalypse Now)', een minister van justitie die meedeelde dat verspreiding van het spel niet per wet te verbieden valt en een distributeur die zich haastte te verklaren dat elke cd-rom-doos waarin zich het gewraakte Carmageddon-schijfje bevindt van een waarschuwende sticker is voorzien. En inderdaad, 'Bevat geweld! 16 jaar en ouder', luidt de tekst op een geel plakkertje op de verpakking.

Niet dat het veel zal helpen, want controle op verspreiding van dit 'walgelijke' cd-rom-spel (CDA-Kamerlid Van de Camp) ontbreekt ten enen male. Verkopers in computer- annex cd-rom-winkels lijken er een sport van te maken om welke klant dan ook onder zo min mogelijk begeleiding met dure spullen naar huis te sturen - als de kassa maar rinkelt! - en elk joch van veertien heeft wel een grote broer die voor hem een boodschapje wil doen. Bovendien neemt het (illegaal) thuis kopiëren van cd-roms hand over hand toe.

Tegenstanders van 'Carmageddon II' menen te weten dat in dit spel het geweld te veel de realiteit benadert, nog meer dan in de eerste versie. Maar is dat wel zo? Wie virtueel in een van de Carmageddon-buggies plaatsneemt en bijvoorbeeld de stad doorkruist, merkt al gauw op dat veel voetgangers zich gedragen alsof elke straat er de Kalverstraat heet. Een tamelijk onrealistische situatie. Door tegen verspreid liggende kratten met onbekende inhoud aan te rijden kan je als coureur bonuspunten verzamelen, maar vaker nog doet deze handeling de race-auto hoppen als een kangoeroe of de voetgangers plotseling veranderen in dunne, Giacometti-achtige figuren, aangeklede varkens, reuzen, of miniatuurpoppetjes. Dikwijls ontaardt de race in een kermisachtige botspartij met rookpluimen, rondvliegende spatborden en veel blikschade; verkeersborden en bomen kunnen als weerbarstige luciferhoutjes omvergereden worden en de voetgangers en honden spatten bij aanrijding (extra punten) met bloedspetters uit elkaar als in de eerste de beste shoot'em up-game. Dit krankzinnige pandemonium - nog versterkt door aanhoudend en potsierlijk gekrijs en gejank - is geen nabootsing van de werkelijkheid, maar benadert meer een Tom & Jerry-realiteit, waarin geweld een duivels-humoristisch karakter heeft.

Virtueel geweld, jawel, 'Carmageddon II' bevat daar een flinke hoeveelheid van, maar niet veel meer dan er in andere computergames zit en dikwijls op groteskere wijze. In het zeer populaire spel 'Tomb Raider II' (zonder sticker, voor alle leeftijden) schiet de hoofdrolspeelster Lara Croft agressieve dobermannpinchers af en wordt zijzelf regelmatig doodgeslagen door forse kerels met honkbalknuppels (game over!); geweld dat eigenlijk dichter op de spelershuid zit dan het in 'Carmageddon' overrijden van voetgangersvolk dat zich als overstekend wild gedraagt.

Er is niets tegen een discussie over virtueel geweld in cd-rom-spellen in relatie tot reëel geweld daarbuiten, maar het is nogal makkelijk om met de vinger naar dat ene spel te wijzen. Wat voorlopig overblijft is dat je 'Carmageddon II' 'smakeloos' kunt noemen, maar ja, dat geldt voor zoveel zaken in het leven, zoals daar zijn: het op straat of in de trein bellen met GSM's, het vertonen van films met Schwarzenegger, Willis en Van Damme waarin je mensenbotten hoort knappen, of het voor de lol op dieren jagen in Apeldoornse bossen. In die context beschouwd is 'Carmageddon II' een spel dat grafisch goed verzorgd is, vol vaart zit en met een vette knipoog uitnodigt om opgekropte stress en agressie af te reageren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden