Review

Het tijdschrift Raster

Het tijdschrift Raster brengt het ene na het andere nummer uit. Onlangs nog verschenen er maar liefst twee nummers tegelijk, over historische en moderne bestiaria, en nu is er alweer een nummer dat grote indruk maakt, want voor het merendeel handelt het over leven en werk van de Russische schrijver Varlam Sjalamov (1907-1982).

T. van Deel

Sjalamov heeft vijfentwintig jaar gevangen gezeten, waarvan zeventien jaar als dwangarbeider in de mijnen van Kolyma in noordoostelijk Siberië. In 1956 keerde hij in Moskou terug. De verhalen die hij over zijn verschrikkelijke kampervaringen heeft geschreven, kreeg hij niet uitgegeven, ze circuleerden ondergronds. Wie ze leest, zal moeten toegeven dat Sjalamov gelijk had toen hij zei dat in Kolyma het kamp en het zogenaamde menselijk bestaan een gruwelijkheid kenden die ondenkbaar is. De distantie die hij zichzelf desondanks heeft weten op te leggen, is miraculeus, temeer daar zijn leven in feite verwoest was. Bij Sjalamov is de literatuur document en het document literatuur. Zelf schrijft hij over zijn verhalen, die binnenkort compleet bij De Bezige Bij zullen verschijnen:

,,De 'Verhalen' willen vooral laten zien wat er nieuw is in het gedrag en de psychologie van een mens die tot een beest wordt teruggebracht (overigens zijn beesten van beter materiaal gemaakt en geen van hen doorstaat de kwellingen die de mens wel doorstaat). Ja, dat is het nieuwe eraan, hoeveel literatuur er ook bestaat over opsluiting en gevangenschap.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden