Het Mooiste Nederland Arnhem

Het plebs en de bloemenjuwelen van Arnhem

Arnhem Beeld Monica Wesseling

Meinerswijk is een natuurgebied in wording, onder de rook van Arnhem. Nu al is het een waar bloemenparadijs.

Er is een ranglijst van botanische paradijzen verschenen, en ja, dan wil een mens op pad. De Wassenaarse duinen en de Leemputten bij Staverden als winnaars; de een te bekend, de ander ontoegankelijk voor gewone stervelingen. En zo is er met veel floristisch fraaie terreinen wel iets. Neem nou zo’n natuurgebied op en nabij een voormalig industrieterrein in Arnhem; dat kan toch nooit iets wezen?

Maar ja, als plantenexpert Baudewijn Odé van de natuurorganisatie Floron moeiteloos een rijtje bijzondere wilde planten weet op te sommen, is het pleit beslist. Op naar Meinerswijk, een nieuw-oud natuurgebied onder de rook van de Gelderse hoofdstad.

Onheilspellend

In de gemeentelijke plannen wordt gesproken over een ‘volledig transparant en toegankelijk proces’ en dat maakt toch altijd enigszins argwanend. Ook al lijken de uitgangspunten niet slecht. Oude zooi wordt gesloopt of tot cultuurhistorische monument verheven, slechts een procent wordt bebouwd, de rest wordt natuur.

De eerste tien minuten voelen een tikkie onheilspellend. Het vervallen en verlaten industrieterrein doet me af en toe naar achteren blikken, maar manmoedig stap ik door. Al heel snel kleurt het pad geel en wit met boerenwormkruid en duizendblad; het ‘plebs’ onder de bloemen, maar wel mooi plebs in deze banlieue. Een dikke zwart-gele rups van de Sint-Jacobsvlinder laaft zich aan een kruiskruid, zwartkop en merel zingen in de struiken.

Beeld Monica Wesseling

Een oude ijzeren schuit in de berm herinnert aan de drijvende schipbrug uit 1935, zo meldt een bord. In een weitje dienen de eerste bijzonderheden zich aan, waaronder agrimonie en karwijvarkenskervel. Boven de Rijn zwenkt een visdief, aan de overkant leeft een man zich uit met een grasmaaimachine. Een ‘ruïneus’ asfaltpad, zoals de routemaker het poëtisch weet te benoemen, wordt graspad. Het hek weerhoudt honden en de stilte en verlatenheid worden weer gewoon aangenaam.

Sikkelklaver en rode ogentroost

Meinerswijk is een oud uiterwaardegebied vol waterpartijen als gevolg van kleiwinning in vroeger tijden. Waterrijk ook door een nieuwe nevengeul, gegraven om de Rijn meer ruimte te geven. Meer ruimte betekent automatisch ook meer mooie natuur. De rivier brengt zaden met zich mee, en zand dat mag blijven liggen. Die twee combineren fijn tot stroomdalvegetatie als zacht vetkruid, sikkelklaver en rode ogentroost. Ik verlaat het pad en ga op zoek naar floristische juwelen. Langzaam maar zeker krijg ik een eigen lijstje: kattendoorn, veldsalie, een heldergele bloem promoveer ik tot Engelse alant, een schitterend blauwpaars bloempje tot rapunzelklokje. Helemaal zeker ben ik niet, maar ach, het is geen examen. Arnhem is nog steeds zichtbaar en soms zelfs hoorbaar en toch voelt het echt buiten. Pluizen distelzaden dansen door het heldere zonlicht en maken een donkerblauw T-shirt ietwat schimmelig.

Aan het begin van de jaartelling bouwden de Romeinen hier hun Principia, hun administratief en religieus centrum dat ook nog eens een van de grootste van Nederland bleek te zijn. Met stenen muren zijn de contouren weer zichtbaar gemaakt als aanschouwelijk onderwijs, maar eerlijk gezegd doet het bouwsel me nog het meest aan een oorlogsgravenveld denken.

Vele eeuwen later, in de Koude Oorlog, werd Meinerswijk onderdeel van de IJssellinie, een van de aquatische verdedigingswerken bedoeld om de vijand uit de Oost (de Russen) te weren. Heel recyclebewust – oorlogsmaterieel is prijzig – werden Shermantanks uit de Tweede Wereldoorlog omgebouwd tot tankkazematen. Een kraai zit op een ervan onbedaarlijk te schijten.

Wars van begrenzing

Een vogelkijkhut biedt binnen – op muggen na – weinig extra’s en dus blijf ik lekker buiten, daar waar de bloemen, bijen, dodaars en schuch­tere waterhoentjes zijn. Twee futen maken elkaar nog steeds het hof en doen, net als een groepje woerden, alsof het paarseizoen nog niet afgelopen is, iets dat volgens vogelkenners toch echt het geval moet zijn. Gelukkig maar. Het is immers een gotspe dat wij bepalen hoe vogels zich dienen te gedragen. Natuur is natuur: eigengereid en wars van begrenzing.

Beemdkroon en korenbloem zijn inmiddels ook op mijn lijstje verschenen en hoewel mijn tocht geen floristische expeditie is, maar gewoon fijn buiten zijn, ben ik toch extra opgetogen. Even ben ik bang niet het wandelpad maar een willekeurig veepaadje te volgen. Dwaas hinkstapspringend én genietend van gewone kattenstaart, harig wilgenroosje en honingklaver is er de ontdekking dat het kleipad de route is en eindigt op een vervallen halfverhard pad. Een reuzeberenklauw probeert de hemel te bereiken.

Maar natuurpad wordt trottoir, het rumoer zwelt aan, de mensheid rukt op. Een berm met afval en een geknakt madeliefje zijn het enige dat rest.

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden