Review

Het 'Paradijs' van Dante in fondante klanken omgezet

De gigantische fabriekshal van de voormalige Helpmancentrale in Groningen leek woensdag nog het meest op een gotische kathedraal. In plaats van kerkmuziek klonk echter Jacob ter Veldhuis' ontroerend-naïeve oratorium 'Paradiso', en de gebruikelijke fresco's waren vervangen door felgekleurde video-beelden van Jaap Drupsteen, die het publiek meenamen op de zoetgevooisde reis van een moderne Dante.

Anthony Fiumara

Voorafgaand aan het concert sprak de Groningse burgemeester Jacques Wallage zijn medeleven uit met de slachtoffers van de aanslagen in de Verenigde Staten. Als 'teken van cultuur en beschaving' was volgens Wallage besloten de voorstelling 'Paradiso' door te laten gaan. De burgemeester vroeg het publiek vervolgens een minuut stilte in acht te nemen.

De grote hal van de Helpmancentrale was omgebouwd tot concertzaal, met een enorme publiekstribune en podium voor het gedreven Noord-Nederlands Orkest en -Concertkoor, solisten Claron McFadden (Beatrice) en Tom Allen (Dante) onder leiding van Alexander Liebreich.

De componist zette het oorspronkelijke verhaal over Dante's reis naar de hemel geheel naar zijn eigen hand. De stadia op Dante's louteringsweg werden aangepast aan de huidige tijd: Ter Veldhuis begon met Dante's blik op de maanlanding van de Apollo 12, en er was een 'Hemel van lust', waarin porno-samples vergezeld werden van een uitgecomponeerd orkestraal orgasme. In de 'Hemel van narcotica' ontmoette de meereizende concertbezoeker jazz-trompettist Chet Baker, die zich midden in een gelukzalige trip bevond.

Delen van 'Paradiso' waren al eerder te horen in het Rotterdamse Jacob ter Veldhuis Festival, eerder dit jaar. Daar verkeken Thierry Fischer en het Nederlands Balletorkest zich op Ter Veldhuis' ogenschijnlijke eenvoudige noten. Onder de leiding van een schitterend dirigerende Liebreich kreeg het werk in Groningen een glanzende herkansing.

,,Ik peper mijn noten met suiker'', zei Ter Veldhuis in een interview met Trouw: een goede beschrijving van 'Paradiso', waarin hij een denkbeeldige gelukzalige wereld oproept waarin lijden niet bestaat. Dat hij daarbij de grenzen van de kitsch herhaaldelijk overschrijdt, getuigt van moed. Het is knap dat Ter Veldhuis daarbij zijn eigen smoel blijft houden, in een heerlijk welluidend idioom waarin swingende drive, scherpe stem-samples en eindeloze strijkersvelden hand in hand gaan.

Het werd de stralende solisten McFadden en Allen niet gemakkelijk gemaakt: Dante's tekst was uitgerekt tot louter klanken, waardoor de zangers hun ijl-hoge vocalen als kleur bij de orkestklank mengden. Wie de zoetgevooisde multimedia-productie als camp af zou willen doen, heeft bij het duo Ter Veldhuis-Drupsteen ongelijk. 'Paradiso' is niet minder dan een ontroerend-naïeve lofzang op de mensheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden