null Beeld

ColumnRosita Steenbeek

Het optreden met het Klaaswaalse blaasorkest over mijn oma Rose gaat helaas weer niet door

Het optreden met Na Lang Streven gaat dit jaar tot mijn spijt opnieuw niet door. Vorig jaar werd het ook afgezegd wegens de pandemie. Ter gelegenheid van ‘75 jaar vrijheid’ zou ik met dit Klaaswaalse blaasorkest een muzikaal literair programma brengen over Rose, waarin ik het levensverhaal vertel van mijn grootmoeder, dat verweven is met de oorlogsjaren in Klaaswaal.

Mijn oma werd in 1905 geboren in wereldstad Keulen en opgevoed in het joodse geloof. In Heidelberg verloor ze haar hart aan een Nederlandse predikant, waarna ze in 1932 als joodse domineesvrouw in de pastorie van Klaaswaal belandde. In dit dorp onder de rook van Rotterdam ging geen gelegenheid voorbij of niet alleen de openbare muziekvereniging Na Lang Streven liet van zich horen, maar ook de christelijke Prinses Juliana. Mijn moeder stond met haar broertjes altijd met haar neus vooraan. In Zaal Koster speelde de Jack Koster-band en kwamen mensen vanuit de verre omtrek dansen, ook Annie M.G. Schmidt.

Ons programma zou beginnen met muziek uit de Roaring Twenties, die Rose beleefde op Waddeneiland Wangeroog en in Keulen, Hamburg, Bremen. Daarna zou Bertolt Brecht klinken, klezmer, Beethoven en zou ik vertellen over de jaren dertig, een tijd waarin Rose’s hechte familie uitwaaiert over de wereld, naar Brazilië, New York, Israël, op de vlucht voor het naziregime. Rose’s moeder en broer komen naar Nederland, gevolgd door nicht Rosette en neef Erwin.

Soms zat de zaal vol Duitsers

Swingende bigbandmuziek zou het orkest dan spelen en ik zou vertellen over de bezettingsjaren, hoe deze muziek bleef klinken in Zaal Koster, die ook centrum werd van verzet. Jaap Koster, net als Jack Koster pianist en bandleider, leidde ook de verzetsgroep.

Soms zat de zaal vol Duitsers, terwijl onder het podium verzetsmensen bijeenkwamen en onderduikers zaten. Mijn grootvader haalde er soms de illegale Trouw om deze te verspreiden. Jaap Koster hielp onder meer bij het onderduiken en de vervalsing van ­papieren, ook voor Rose’s moeder.

Ten slotte zou bevrijdingsmuziek klinken en zou ik vertellen hoe mijn moeder, samen met de andere kinderen, alle bloemen in het dorp mocht plukken om uit te strooien over de Canadezen, hoe er gedanst werd op straat en gefeest tot diep in de nacht.

Niet alleen onze voorstelling werd afgelast, ook de onthulling van een gedenksteen voor de verzetsmensen en hun leider Jaap Koster.

In 1974 verdronk Koster in het Hollands Diep. Hij werd geteisterd door wroeging omdat hij een riskante actie over het Hollands Diep sterk had afgeraden, maar niet had verboden. Enkele mannen werden gedood door de Duitsers. Voor mijn oma, van wie veel familie werd vermoord in Auschwitz, Minsk en Sobibor, onder wie de neef en nicht die zich veilig waanden in Nederland, was Jaap Koster een van die mensen waardoor ze het geloof in de mensheid niet helemaal verloor.

Rosita Steenbeek is schrijfster en woont deels in Rome. Meer van haar columns leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden