Verengelsing

‘Het Nederlands verdient meer waardering’

Beeld Kwennie Cheng

In de dinsdag uitgekomen essaybundel ‘Against English’ bepleit filosoof Ad Verbrugge meer waardering voor de Nederlandse taal. 

De 52-jarige Ad Verbrugge is in zijn essay in de bundel kritisch op de verengelsing van het Nederlandse onderwijs en de invloed van het Engels op de Nederlandse maatschappij. Bovendien schetst hij hoe het Anglo-Amerikaanse wereldbeeld de Nederlandse economie, politiek en overheid beïnvloedt.

Verbrugge, VU-filosoof en voorzitter van Beter Onderwijs Nederland zegt niet zozeer tegen het Engels te zijn, maar wel voor het Nederlands. In zijn in het boek gepubliceerde essay ‘Hart voor Nederlands’ spreekt hij over de dominantie van het Engels op Nederlandse universiteiten en over hoe de nadruk op de Engelse taal leidt tot verschraling van het Nederlands en tot een groeiende afstand tussen universiteiten en de maatschappij. “De leefwereld van lager opgeleiden in het bijzonder.”

Verlies van identiteit

Op universiteiten worden al veel opleidingen in het Engels gegeven, Verbrugge is bang dat de hogescholen en middelbare scholen zullen volgen. Hij vreest dat Nederlanders daarmee en deel van hun identiteit  verliezen. “Mensen hebben behoefte aan een eigen identiteit, en taal is daarmee sterk verbonden. In een andere taal is de nuance toch anders. Taal staat met meerdere dingen in verband: bijvoorbeeld humor, emotie, levensgevoel. Dat voelt allemaal niet hetzelfde in een andere taal dan in je moedertaal.” Daar komt nog eens bij dat ons Engels volgens de filosoof ook niet perfect is. “En doordat we Engelse leenwoorden gebruiken gaat ook nog eens de Nederlandse taal achteruit.”

Poldermodel

Een oplossing ziet de filosoof in een ‘poldermodel’ voor opleidingen waarvoor beheersing van het Engels essentieel is: de helft van de colleges in het Engels, de andere helft in het Nederlands.  Voorbeelden van landen waar dat goed werkt, zijn volgens hem te vinden in Scandinavië. “Daar zorgt men voor de eigen taal, zeker waar het gaat om cultuur en media. Je moet de eigen taal en literatuur serieus nemen. Dat is belangrijk voor de samenhang in de maatschappij en het functioneren van de democratie. Begrijp me niet verkeerd, ik vind Engels een prachtige taal. Maar je eigen taal moet je oefenen om op peil te houden en de verengelsing van het onderwijs staat dit in de weg.”

Een Engels woord waar Verbrugge de kriebels van krijgt? “Compliance officer: ik begreep eerst niet waar het over ging. Het is ook de combinatie met de Angelsaksische bedrijfscultuur die mij irriteert. De laatste vijftien jaar komt zo’n term op. Hetzelfde geldt voor woorden als agile of scrum, wie weet wat dat precies betekent? Het zijn hippe woorden die mensen overnemen zonder goed te weten wat er nu eigenlijk mee wordt bedoeld.”

Niek Pas, Lotte Jensen et al., ‘Against English - Pleidooi voor het Nederlands’ (19,99; 224 blz.)

Lees ook:
Zelfs premier Rutte heeft het over ‘agile’. Werkt iedereen al in de scrum?

Managementtermen als ‘agile’, ‘lean’, ‘scrum’ en ‘zelfsturende teams’ worden te pas en te onpas gebruikt binnen én buiten het bedrijfsleven, met vele kromme tenen als gevolg. Maar wat betekenen ze eigenlijk?

Nederlands is door de verengelsing van de universiteit ‘tweederangs’ geworden

De Vrije Universiteit stopt met de studie Nederlands en ook elders loopt het aantal studenten Nederlands terug. Daarmee gaat veel verloren, zeggen deskundigen. ‘Inzicht in onze cultuur en geschiedenis verdwijnt.’

Engels op de academie: Moeten we om onze roots, of aan onze carrière denken?

Het gebruik van Engels op de universiteiten ligt onder vuur. Gaat de drempel om te studeren erdoor omhoog, of is het juist goed voor een succesvolle wetenschappelijke loopbaan? Een dezer dagen maakt minister Van Engelshoven haar visie bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden