Taal

Het lijkt er in elk geval niet op dat de ergernis ­geregeerd heeft

Toen ik in 2016 het idee kreeg om een soort van einde­decenniumverkiezing voor grammaticale structuren te doen had ik wel zoiets van ‘Is dit nog des Trouws’? Een beetje krant gaat aan het einde van het jaar wel voor spannend met zo’n lijstje (want ­iedereen reflectief), maar een verkiezing met de langste looptijd ooit gaan de lezers vast niet trekken, als in: ‘Dit is niet te doen’, dacht ik. En eigenlijk vond ik het allemaal ook wel erg vorig decennium. Plus dat iedereen met andere dingen bezig zou zijn en dat ik dan met grammatica kwam aanzetten. Beter kon ik iets nuttigs doen. 

Echter heb ik toch doorgezet omdat je moet toch wat en het bloed dat kruipt waar het niet gaan kan. En warempel, toen ik eenmaal aan de tel zat, werd ik toch wel verrast. Het was natuurlijk een dijk van een opgave om te kiezen uit twintig zo verschillende structuren, maar kiezen bleek het nieuwe oordelen: veel ­lezers hadden de accu nog niet leeg en stuurden een top drie in. Hoe verrassend is dat!

Dicht bij elkaar

Het meest verrassende aan de uitslag is wel dat alles zo dicht bij elkaar ligt. De winnende structuur heeft maar 10,4 procent van alle punten (voor elke top drie 1, 2 en 3 punten). Op de vijfde plaats is ­geëindigd de ongehoorzame bijzin met 7,6 procent. Deze structuur is wel op een andere manier populair: van alle lezers die hem noemden had 65 procent hem op de eerste plaats. Vierde is ‘Ik heb zoiets van X’ (8,2 procent), en op plaats drie staat ‘andere woordsoorten als zelfstandig naamwoord’ (8,5 procent). Runner-up (9,1 procent) is ‘beter’ vooraan de zin, en toch wel licht ­afgetekend, met 10,4 procent: ‘gaan’ als modaal hulpwerkwoord.

Wat betekent dit? Het lijkt er in elk geval niet op dat de ergernis ­geregeerd heeft: behalve dat de top vijf niet bijzonder ergerniswekkend lijkt, gaf maar 10 procent van de stemmers expliciet aan uit ­ergernis gekozen te hebben, en 27 procent voor de leuk. 

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden