Review

Het lijden van de modale Amerikaan

Ang Lee groeide op in Taiwan. Met zijn ouders verhuisde hij eind jaren zeventig naar Amerika. Daar bekwaamde hij zich op enkele universiteiten in de theater- en filmkunst. Vanaf ongeveer 1990 maakte hij furore met onder meer de relatie-komedie 'The wedding banquet' en de prachtige Jane Austen-verfilming 'Sense and sensibility'.

Fascinerende films zijn dat. In tegenstelling namelijk tot een westerling ervaart Ang Lee onze zeden en (artistieke) conventies nog steeds als exotische gedragingen en rituelen. Thema's en genres die bij westerse regisseurs al gauw ontaarden in plat realisme krijgen hierdoor bij hem een fascinerende meerwaarde.

De films van Ang Lee zijn de filmische equivalenten van het super-realisme in de beeldende kunst. Niet toevallig denk je bij zijn 'Sense and sensibility' aan Vermeer en bij zijn nieuwste film 'The ice storm', die hij in de jaren zeventig situeerde, aan de Pop-art van Lichtenstein of Oldenburg.

Die laatste associatie geeft Ang Lee zelf aan in de, bijna identieke, openings- en slotscène van 'The ice storm'. De gevoelige puber Paul Hood zit in het boemeltreintje van New York naar het suffe forensendorpje New Canaan. Hij leest zijn favoriete strip. Daarin wordt kond gedaan van de mysterieuze krachten die een gezin bij elkaarhouden en tegelijkertijd uit elkaar drijven.

Tussen dat begin en einde ontrolt zich het meer dan trieste verhaal van het welvarende gezin Hood in New Canaan. Het is november 1973 en de televisie bericht dag en nacht over het Watergate-schandaal. Vader Ben (Kline) heeft een volstrekt lusteloze affaire met zijn buurvrouw Janey (Weaver). Moeder Elena (Allen) aanvaardt dat gelaten.

Hun tienerkinderen Wendy en Paul experimenteren wat met hun eigen seksualiteit. Niet omdat ze dat zo leuk vinden, maar omdat dat nu eenmaal van hen verwacht wordt. Vader Ben en moeder Elena doen alsof ze er niets van merken. Op een avond waarop New Canaan geteisterd wordt door een ijsstorm bereikt het relatie-gepeuter (voor iedere Hood op een eigen wijze) een climax die de langs elkaar levende gezinsleden weer bij elkaar zal brengen.

Dat er veel afgeleden wordt in het modale Amerikaanse 'middle class'-gezin werd al door vele kunstenaars aan de orde gesteld. De wijze waarop Ang Lee dit afgezaagde thema vormgeeft, maakt 'The ice storm' echter tot een boeiende film. De exterieurs, de interieurs, de kleding, het uiterlijk en zelfs het spel van de acteurs: alles ruikt net iets sterker naar de tuttige en trieste jaren zeventig dan die jaren dat zelf deden. Voortdurend heb je het gevoel rond te dolen door het mausoleum waar Karen Carpenter aan anorexia begon te lijden.

Ook de collage-achtige vorm die Ang Lee zijn drama geeft, roept de jaren zeventig in herinnering: de collage was als kunstvorm erg in zwang in die jaren, en wordt door Ang Lee gebruikt om 'The ice storm' op te bouwen uit op zichzelf staande elementen, die enerzijds met elkaar verwant zijn (zoals de seksuele avonturen van Ben en zijn kinderen) maar anderszijds volstrekt ongelijksoortig naast elkaar staan ('Watergate' en 'seksualiteit'). Maar in de vormgeving van Ang Lee werken ze op moelijk te verklaren wijze toch op elkaar in.

En zo weet rasfilmer Ang Lee zelfs het zwakste facet van 'The ice storm' (de ijsstorm als metafoor voor de kille relaties in het gezin Hood) via schitterende beelden en ijle geluiden goed in zijn collage te integreren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden