Review

Het leven van Volkszangers vastgelegd op onbewaakte ogenblikken.

door Bert van Panhuis

In opdracht van Nieuwe Revu volgt veelbelovend fotograaf Martijn van de Griendt (op dat moment 27) in november 1997 vijf dagen de veelbelovende Frans Bauer (dan 23). Hij legt de steeds meer aan populariteit en waardering winnende zanger vast in de ouderlijke woonwagen in het West- Brabantse Fijnaart, in de Zeeland hallen, terwijl hij door zijn vriendin Mariska wordt verzorgd voor een optreden, en op tournee in Duitsland.

Het wordt het begin van een bijna tien jaar durende relatie met de vertolkers van het Nederlandse lied en hun fans. Het brengt Van de Griendt in tal van feesttenten en kleedkamers, op festivals en muziekfeesten. En in huiskamers. Met Bonnie St. Claire is hij in ’t Venneke in Hoeven (Noord-Brabant) en fotografeert hij haar terwijl ze, een verweerde scheerspiegel in de hand, nog wat rouge op haar wangen aanbrengt. Jannes – aanbeden in het oosten van Nederland – signeert onder Van de Griendts blik een gipsen been op het Mega Piraten Festijn in Balkbrug (Overijssel).

122 foto’s – en een plaatje van de breedlachende fotograaf en een even enthousiaste Jan Smit – zijn gebundeld in ’Allemaal!’ Martijn van de Griendt is niet alleen met de artiesten de provincie ingetrokken. Hij heeft ook André Hazes gevolgd tijdens diens laatste concert, in juni 2004, in de Amsterdamse Arena en Jan Smit bij de presentatie van zijn C & A kledinglijn in Enschede. Heel mooi is Frans Bauer boven de vitrine van de Amsterdamse Broodje van Kootje, net nadat hij een Edison heeft gekregen.

Een flinke plek is er ingeruimd voor de fans. Zoals Lenneke uit Lattrop – bij Oldenzaal – die haar kamer vol heeft gehangen en geplakt met allerlei Jan Smitspulletjes. Of de huilende jongen bij het huis van Hazes in Vinkeveen, de dag na de dood van de zanger.

„Het idee voor een fotoboek is langzaam ontstaan nadat ik in 2003 voor de eerste keer naar het Festival van het Levenslied in Tilburg ben geweest”, vertelt de fotograaf. „Het koste niet veel moeite om tot de artiesten door te dringen. Ze zijn open en benaderbaar. Het heeft ook te maken met mijn manier van benaderen. Het lukt me om mensen te overtuigen van mijn bedoelingen.”

De hoofdrol, zoals op het titelblad al staat vermeld, in ’Allemaal!’ is voor Jacques Herb, bij bijna iedere Nederlander wel bekend van het hartverscheurende Manuela.

„Met hem heb ik steeds goed kunnen opschieten. Daardoor kon ik dingen doen die wat meer privé waren.”

Journalist-schrijver Marcel van Roosmalen, die enkele sfeerartikelen in het boek schreef, geeft een treffend beeld van de wijze van werken van Van de Griendt. „De telefoon ging vaak. Martijn. ’Hé lul, Jacques Herb is nudist. Wist je dat? Ik ga straks naar zijn huis in Duitsland. Ik heb een beeld in mijn hoofd.’ ’Wat voor beeld dan?’ vroeg ik. ’Nou gewoon, dat-ie naakt het gras maait. Ga je mee?’ Ik wist niet of ik dat wel wilde zien. Een dag later belde Martijn dan om te vertellen hoe het was geweest. ’Ge-wel-dig!!’ Ik had echt wat gemist.”

Martijn van de Griendt: „De tijd dat ’ie met het nudisme op de foto wilde, is voorbij. Maar toen ik bij hem kwam was ik zoals zo vaak weer te laat. Ik moest eerst nog bij dat Jan Smitmeisje in Twente langs. Jacques stond te koken en zei: blijf maar eten. Later op de avond was de wedstrijd Nederland – Wit-Rusland en die kon hij niet ontvangen. Daar werd ie knap chagrijnig van. En dus gingen we het dak op om de schotelantenne bij te stellen.” Het leverde enkele foto’s voor in het boek op: de Herbs aan de andijviestamppot met karbonaden en de zanger met half open mond op het platte dak sjouwend aan de schotel.

Begin dit jaar had Van de Griendt het wel gehad met de feesttenten. „2006 heb ik met een enorme eindspurt genomen. Met extreem veel nieuwe foto’s.” En toen kwam in november de presentatie van ’Allemaal!’ in het Amsterdams Historisch Museum. In het nawoord van het fotoboek bekent de fotograaf dat hij vroeger vooral graag zélf wilde zingen. „Al op de lagere school was een gefiguurzaagde gitaar het begin van vele playbacksessies.”

Een ’auditie’ bij de tekstschrijver van Frans Bauer – bestaande uit het zingen van Poesje Miauw – levert niet meer op dan de vaststelling dat Van de Griendt anderhalf octaaf kan zingen.

Maar hij krijgt zijn kans. Met plezier vertelt de fotograaf: „Bij de presentatie hebben Jacques Herb en ik samen Manuela gezongen. Ik droeg daarbij een van Jacques’ witte pakken en één witte en één zwarte schoen, zoals hij zelf ook draagt bij zijn optredens. In een studio hadden we ook samen een singletje opgenomen, dat iedereen die het boek kocht heeft gekregen.”

Of de artiesten het boek leuk vinden weet hij niet. „Van een paar heb ik een briefje gekregen. Koos Alberts kwam aan het eind nog wel binnen.”

En nu? „Ik ben al heel lang bezig met missverkiezingen. Bij zo’n twintig verschillende ben ik al geweest. En een paar misterverkiezingen. Die worden in een klein boekje uitgegeven.” De afgelopen jaren heeft hij de smaak van het boeken maken te pakken gekregen. „Ik ben al jaren bezig met een groot project met jongeren over de hele wereld. Dat komt ook in boekvorm. Ik let erg op sociale aspecten. Het gaat mij er om dat ik ook de emoties van mensen kan vastleggen, hun intenties, hun gevoel.” Energiek en enthousiast zijn de woorden waarmee een collega hem typeert. „Ik ben verslaafd aan het fotograferen. En ik doe het nog steeds op film.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden