tv-column

Het leven is een feest, maar wat als het niet lukt de slingers op te hangen, of als je de slingers niet kunt vinden?

‘Apostel’ Kathryn Krick van de Church of Advanced Anointing. Beeld -

Stine Jensens eeneiige tweelingzus Lotte won altijd alles. Hoe kan dat? Ze hebben dezelfde genen, lichaamsbouw en aanvangstalent. Maar Lotte kon niet tegen haar verlies, en ging er al vanúít dat ze won. Stine Jensen, besmuikt: ‘Heb ik dan een losersmentaliteit?’ Kennelijk is winnen een mentale kwestie.

Zo begon twee weken geleden de vierdelige serie ‘YES ik ben!’ (Human) van schrijver en filosoof Stine Jensen, over de kracht en keerzijde van positief denken. Hij past in de reeks ‘Dus ik ben’, over wie we zijn in deze tijd. 

Omdat de serie op zondagavond half acht nog geen 100.000 kijkers trekt, wil ik even iets kwijt. Zelden zie je een programma dat zo breed iets relevants zegt over onze samenleving, en tegelijk zo helder is. Dit verdient beter. 

De serie draait om de basisgedachte van onze neoliberale samenleving, cliché gezegd: ‘Het leven is een feest, maar je moet zelf de slingers ophangen’. Mooi, maar kun je wel altijd de beste versie van jezelf geven? Is het jouw schuld als het niet lukt? En wat mis je als je zo druk bent met die slingers? Jensen onderzoekt het breed met sporters en wetenschappers, psychologen en schrijvers, alternatief genezers en geloofsfanatici – zonder de hoofdlijn te verliezen.

Wildgroei aan coaches

De eerste aflevering ging over slagen in je leven. De wildgroei aan coaches zegt genoeg, legt psychiater Dirk De Wachter uit. “Mensen wilden sinds de jaren zeventig niet meer geleefd worden door anderen. Geen autoriteit. Nu weten ze het niet meer, en betalen veel geld aan iemand die kan zeggen wat goed is om te doen.” 

Jensen doet mee aan een coachingevenement van ‘365 dagen succesvol’. Een vrouw met depressies en een man met overgewicht zijn blij met het jaarprogramma. Eindelijk beseffen ze dat ze als mens goed genoeg zijn, en keren hun zelfverwaarlozing om in zelfzorg. Kennelijk hebben de coachingwoorden effect.

Over de kracht van woorden ging aflevering twee. In Amerika leren scholieren al speechen alsof ze een Obama moeten worden. Die aflevering zou ik over tien jaar nog aan mijn kinderen laten zien. Hoe zo’n meisje haar verhaal opbouwt, van persoonlijke rilling tot algemene waarheid: inspirerend.

Nep-hersenoperatie

Kan denken en spreken echt zo veel doen? Als je erin gelooft wel, bewees aflevering drie over het placebo-effect gisteren. Of je nu gelooft dat Jezus of een pil je kan genezen, die sterke verwachting maakt dat je echt beter kúnt worden. 

Wetenschapsjournalist Eric Vance schreef er een boek over. “Je hoofd is als een apotheek”, zegt hij, vol helende stofjes tegen bijvoorbeeld parkinson of depressie. Als je een (placebo-)pil neemt en genezing blijft uit, dan past je brein liever de werkelijkheid aan door het juiste stofje vrij te geven, dan je onwrikbare verwachting te moeten veranderen. 

Zo kwam Amerikaan Mike Pauletich van zijn parkinson af. In experimenteel onderzoek kreeg hij de nep-hersenoperatie en placebopillen. “Het echte medicijn werkte niet, maar jij bent beter”, zeiden de onderzoekers. Hoe sterk positief denken ook werkt, misère mag niet je eigen schuld zijn.

Volgende week bekijkt Stine Jensen de waarde van het somberen. Geluk mist diepgang als je niet mag zwelgen. Alles bij elkaar geeft deze serie daarmee hoop en troost. Wees gerust, terugkijken kan gewoon.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden