Review

Het kindje Jezus begint te krijsen, en andere kerstverhalen

Marianne Busser & Ron Schröder: 'Een kerstfeest met een sterretje', ill. Ingrid Godon, 91 p, Van Holkema en Warendorf, ¿ 29,90, vanaf 5 jaar; Sjoerd Kuyper: 'Robin viert kerstfeest', ill. Sandra Klaassen, 46 p, Leopold, ¿ 12,50, vanaf 4 jaar; Gabrielle Vincent: 'De kleine kerstman', Zirkoon, ¿ 22,50, vanaf 3 jaar. Charles Dickens: 'Een kerstvertelling', ill. Quentin Blake, vert. Théo Buckinx, 144 p, Fontein, ¿ 29,90; 'Charles Dickens: 'Een Kerstverhaal', ill. Lisbeth Zwerger, vert. Ernst van Altena, 67 p, De vier windstreken, ¿ 27,50, beide alle leeftijden.

LIEKE VAN DUIN

Van het dozijn nieuwe kinderkerstboeken dat dit jaar verscheen springen er drie uit die niet aan deze kwalen lijden: 'Een kerstfeest met een sterretje' van Marianne Busser en Ron Schröder, 'Robin viert kerstfeest' van Sjoerd Kuyper en 'De kleine kerstman' van Gabrielle Vincent.

Even denk je bij 'Een kerstfeest met een sterretje' dat het toch mis gaat. In de eerste plaats omdat het over een opa zonder vrouw en kinderen gaat. Hij reageert op een advertentie waarin een zekere Anneke vraagt naar een opa om samen Kerst mee te vieren. De buurkinderen vinden opa zielig en gaan een kerstverrassing voor hem bedenken. Al gauw blijkt echter dat opa absoluut niet zielig is: hij is een joviale (levens-)kunstenaar, geïntegreerd in de buurt. Hij geniet van de kinderen die bij hem over de vloer komen en hem 'opa' noemen, en helpt hun problemen oplossen.

Gezellig

Ook de toon van het verhaal (en de ertussendoor gestrooide gedichtjes) is wel erg positief en gezellig; het doet denken aan 'Lekker weertje koekepeertje' van Carry Slee.

Het wordt echter net niet kneuterig, daarvoor is opa een te origineel en vitaal personage, en daarvoor krijgt het verhaal een te verrassende wending. Bovendien is het verhaal over Jozef en Maria dat opa voorleest - in een levendige, eigentijdse versie - fraai verwerkt in het geheel, vooral doordat het slot ervan aan het einde van het boek op een heel aardige manier terugkomt.

Eenzelfde knusse sfeer van warmte binnen en kou van sneeuw en ijs buiten spreekt uit 'Robin viert kerstfeest'. Sjoerd Kuyper schreef al vier andere boeken over het gevoelige jongetje Robin en steeds opnieuw blijkt hoe scherp hij observeert en hoe onbevangen hij vanuit de peuter/kleuter naar de wereld kan kijken. Zo ook hier, bijvoorbeeld als hij de verse sneeuw beschrijft, die Robin 's ochtends vroeg ziet:

“De wereld is betoverd.

Het is nog donker, maar de tuin geeft licht. De grond geeft licht, de bomen geven licht, en al hun takken geven licht. Wit licht.'

Even intens is de beschrijving van de stilte die Robin hoort als hij het raam open doet:

“Het is koud, maar Robin voelt de kou niet. Hij kijkt en hij kijkt en hij kijkt, en opeens . . . hoort hij iets geks.

Hij hoort niets. Helemaal niets.

Dat heeft Robin nog nooit gehoord! In de hele wereld klinkt niet één geluidje. Het is stil. Robin steekt zijn hoofd naar buiten om nòg beter te kunnen luisteren. Hij hoort een een héél, héél zacht gezoem. Dat is het geluid van de stilte.' Het lichten van de sneeuw en het geluid van stilte voor kleuters verwoord. Zo eenvoudig en zo mooi kan dat dus.

Het verhaal heeft meer sterke kanten, zoals de beschrijving van het toneelstukje dat Robins familie opvoert, met oma op handen en voeten als ezel, knuffeltje Knor als Maria en babyzusje Suze als kindje Jezus dat begint te krijsen.

Zo kort

Het enige jammere aan 'Robin viert kerstfeest' is dat het zo kort is. Gelukkig komt er meer, en wel in 'Robin en God', dat komend voorjaar verschijnt.

Gabrielle Vincent, de schepper van de 'Brammert en Tissie'-prentenboeken, kwam dit jaar met twee kerstboeken uit: 'Het kerstboompje' en 'De kleine kerstman'. 'Het kerstboompje' is een zwakke schaduw van haar ontroerende 'Brammert en Tissie vieren Kerstmis' uit 1983, maar 'De kleine kerstman' is iets nieuws. Een kerstmannetje op kleuterformaat daalt per parachute af naar de aarde. Maar hij heeft niets bij zich, geen snoep en geen cadeautjes. Als hij beteuterd staat te kijken, komt een klein meisje op een idee.

Het is een lief prentenboek, dat zijn charme dankt aan één sterke grap: de omkering van de kerstmanfolklore. De uitwerking daarvan in tere aquarellen nodigt uit tot een ontspannen glimlach.

Door de jaren heen is een canon ontstaan van het betere kerstverhaal voor kinderen. Naast de rustieke verhalenbundel 'Een ster over de grens' (1990) vallen daar ook niet-religieuze boeken onder, zoals 'De kerstreis' van Wim Hofman (1991) en de prentenboeken 'Babar en de Kerstman' van Jean de Brunhoff (1941/1990), 'Kerstmis' van Dick Bruna en 'Het kerstcadeau' van John Burningham (1993). Een klassieker blijft natuurlijk Charles Dickens' 'A Christmas Carol' uit 1843. Twee versies verschenen onlangs, met illustraties door respectievelijk Quentin Blake en Lisbeth Zwerger. Beiden maakten fraaie prenten, maar die van de ruige Blake zijn het meest verrassend. Helaas is de illustraties van Lisbeth Zwerger èn de vertaling van Ernst van Altena groot onrecht aangedaan door de afschuwelijke lay-out van het boek, in pagina's die zo volgepropt staan met tekst dat ze voor de lezer een klap in het gezicht zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden