James Hillebrand met zijn afvalprikker Beeld Maaike Bos

TV-column Maaike Bos

Het Jeugdjournaal Jaaroverzicht is een lichtpuntje in de somberheid van andere jaaroverzichten

James Hillebrand (13) uit het ‘NOS Jeugdjournaal Jaaroverzicht 2019’ liep elf dagen door elf steden en ruimde daar zwerfafval op. Hij vond het wel zwaar, maar liet zich niet ontmoedigen. Ontspannen lacht hij: “Iedere keer als ik klaar ben met de dag denk ik: yes, de wereld is een beetje schoner geworden.”

Aan mijn verbazing over die luchtige, positieve houding merk ik hoe weinig we zulke verhalen te zien krijgen. Het jeugd-jaaroverzicht laat heus ook de rampen en protesten zien, maar weet het geheel alleen om te buigen naar een verhaal waarvan je hoofd niet slap gaat hangen. Door de verhalen van de negen kinderen naar wie ze nog eens terug gingen, krijg je zin om ook iets te ondernemen. De een maakte een filmpje over wat pesten met haar doet, de ander liet zien hoe liefdevol hij zijn broertje met Down verzorgt. Deze verhalen hadden betekenis, toekomst. Kinderen hangen helemaal niet nihilistisch op de bank met een tablet.

Andermans wegwerptroep

Ook James gaat gewoon verder met zijn karretje met gescheiden afvalbakken. Nu in twaalf maanden naar twaalf steden, geld inzamelend voor Ocean Cleanup. Op zijn blog (jamesruimtop.weebly.com) schrijft hij hoe hij hoopt dat anderen zich op zijn geplande dagen bij hem aansluiten. Met de trein naar die stad toe, vanaf 12 uur bij het station beginnen en andermans wegwerptroep opruimen tot een uur of vijf, zes.

Zo simpel, zo zinvol. Zo’n lichtpuntje in de somberheid van andere jaaroverzicht-achtige programma’s. Ofwel die zijn serieus en laten vooral de slachtoffers zien van geweld, natuurrampen en andere ellende. Ofwel ze zijn ludiek bedoeld en storten de kijker in een nog grotere leegte.

‘De Nationale Non-Nieuwsquiz 2019’ (BNNVara) op Tweede Kerstdag was al een uitdaging, vol triviale nieuwtjes die Jack Spijkerman verzameld had. Oma (82) slaat inbreker het ziekenhuis in, medicijn tegen Alzheimer heeft als bijwerking geheugenverlies; dat soort bizarre feiten. Maar het cabaretesk bedoelde programma ‘De Bullshit Awards’, zaterdagavond bij Powned, kwam nog het dichtst bij een nominatie voor zijn eigen prijs.

Uitgekraamde onzin

De awards waren voor mensen die dit jaar de meeste onzin hadden uitgekraamd of hadden moeten ondergaan. De show met presentatoren Nadia Poeschmann en Steven Brunswijk barstte van de impliciete oordelen, en vaak niet de mijne. Zo kreeg ‘milieuslachtoffer’ Wim Ritsma de Bullshit Award in de categorie milieu, omdat zijn marathon was afgelast wegens de hitte. Een week later had hij een andere marathon gelopen. Wat is hier raar aan? Maar ik hoor de klimaatontkenners al klagen: ‘Ach die klimaatzeikerds ook’.

Vaak was niet eens duidelijk wie de prijs waarvoor kreeg. Werden drie genomineerde gebeurtenissen of mensen getoond, kreeg een vierde persoon de prijs. Bart Kemp, oprichter van Agractie, kreeg de award voor protesten. “Gaat het over stikstof?”, informeert hij maar even. “Nee, over de sympathie voor de boeren die lijkt af te brokkelen”, pruttelde Brunswijk. “Ach, iedereen eet zijn ontbijtje, lunch of diner. Dus de boeren blijven en ze blijven sympathiek”, besloot Kemp.

Daar moesten we het mee doen. Weer veel gesproken en niets gezegd in deze show. Ga dan liever op 3 januari met James naar Den Haag als je bullshit wilt opruimen.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden