Opinie

Het is uit met het spektakel

Ze zijn al bijna verleden tijd, maar Dogtroep leeft zich nog één keer uit op locatie. In een verlaten loods sluit de groep haar bestaan af.

In de loods van de voormalige Montan Staalfabriek in Dordrecht zeulen een man en vrouw met een groot brok steen. Het zijn leden van de locatietheatergroep Dogtroep die een scène oefenen voor de voorstelling De Montan. Als de vrouw neerploft, zet de man zich schrap om het massieve blok overeind te houden. Even later stort hij achterover op de zanderige bodem. De steen valt uit zijn handen en dan gebeurt er iets geks: het blok stuitert als een pingpongballetje over de grond. Dan zie je ineens dat het gaat om een groot stuk piepschuim, dat bedekt is met een dun laagje cement.

Tijdens de voorstelling zullen er ook blokken steen op het water drijven, vertelt Bart Kusters, zakelijk leider van Dogtroep. En zo zijn er nog veel meer dingen bedacht die de bezoekers zullen verbazen of die hen op het verkeerde been zetten, zoals gebruikelijk bij Dogtroep.

In de oude staalfabriek, aan de voet van de brug over de Beneden Merwede aan de rand van Dordrecht, hangt de sfeer die zo kenmerkend is voor gebouwen die al jaren geen functie meer hebben. De braamstruiken groeien door de muren heen en woekeren voort over de vloer, her en der liggen roestige platen en materialen. Alleen de overkapping ziet er nog redelijk onaangetast uit.

Midden in de grote hal, waar jaren staalconstructies werden gelast, staat een bouwsel van afvalhout, gemaakt door de krakers die er met hun honden zijn gaan bivakkeren in afwachting van de sloop. Een geur van verval en een zweem van weemoed hangen er in de lucht.

„Toen we hier binnenkwamen, wisten we meteen dat we hier onze afscheidsvoorstellingen wilden geven”, vertelt Kusters. In een onttakelde fabriekshal voelt Dogtroep zich sowieso al gauw thuis, maar hier kwamen er ook nog een paar spannende elementen bij. Kusters: „De loods staat in een soort niemandsland, op de grens van water en land, van heden en verleden, van leven en dood. Er is hier een woonwijk gepland, waarvoor de loods zal moeten wijken.”

Dat de locatie meteen ’goed’ voelde heeft ongetwijfeld ook te maken met de raakvlakken die er zijn met Dogtroep zelf. „Ook wij zijn bijna verleden tijd, bevinden ons op de grens van leven en dood, om het maar eens heel dramatisch uit te drukken. Na de voorstellingen in deze fabriek bestaat er in Nederland geen locatietheater meer, althans niet meer zoals wij dat al die jaren hebben gedaan.”

Een fikse korting op de subsidie was de reden voor Dogtroep om er na 33 jaar mee te stoppen. Er loopt nog een subsidieaanvraag om na Dordrecht nog een allerlaatste voorstelling te geven in Amsterdam-noord, maar de groep beschouwt De Montan als de feitelijke afsluiting van haar bestaan. Maar het is niet zo dat Dogtroep dan voorgoed verleden tijd is. „Ons locatietheater verdwijnt, maar wat blijft zijn de ervaringen van al die duizenden mensen die in de loop der jaren hebben meegewerkt aan onze voorstellingen”, benadrukt Kusters. Daar komt ook nog een boek over met interviews, foto’s, een dvd en een overzicht van wat allemaal is bedacht en gedaan, inclusief de nooit uitgevoerde plannen.

Er komen in Dordrecht twaalf voorstellingen, per keer is er voor 350 mensen plaats. Zoals gebruikelijk heeft de locatie ook zelf elementen aangedragen voor de typische beeldpoëzie van Dogtroep. Dat water een belangrijke rol zal spelen, spreekt haast voor zich. Er is een grote kuil gegraven in de bodem van de hal, waaromheen de tribunes zijn opgesteld. Ook is er een aquaduct gebouwd om het water uit de aangrenzende haven naar die kuil te leiden. Vuur en rook zullen er ook aan te pas komen, want een optreden van Dogtroep zonder spektakel zou heel ongewoon zijn. Het Dordtse brandweerkoor zorg voor de muzikale ondersteuning.

Thema van de afscheidsvoorstelling is ’de rand van het bestaan’. Kusters: „Het gaat over de grens tussen leven en dood, tussen verleden, heden en toekomst en het verleggen van de grenzen daartussen. Die kuil suggereert dat we hebben gegraven naar het verleden van deze plek, maar tijdens de voorstelling duiken er zomaar mensen uit die kuil op, waarmee duidelijk wordt dat de toekomst hier ligt begraven. De woonwijk die hier gepland is na de sloop van de staalfabriek, ligt al onder de grond begraven.”

Om de parallellen met de situatie van Dogtroep door te trekken: de grens tussen verleden, heden en toekomst kan ook daar niet scherp getrokken worden. Kusters: „Dogtroep neemt weliswaar afscheid, maar de toekomst voor een nieuwe theatergroep is al uitgestippeld.” Samen met Koen van Oosterhout maakt Kusters een ’doorstart’ naar een nieuw beeldend theater in Dordrecht, waaraan ook theatermaker Lotte van den Berg – nu nog werkzaam bij Het Toneelhuis in Antwerpen – zich zal verbinden. Kusters: „Nee, we gaan geen Dogtroep heten. Er zijn parallellen, maar de voorstellingen van de nieuwe groep zullen een heel andere sfeer ademen: dichtbij de werkelijkheid en verstild.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden