Vandaar dit boek

‘Het heeft zin naar daders te kijken’

Isabel van Boetzelaers ouders Ingrid barones von der Recke en Willem baron van Boetzelaer

Het is verschrikkelijk wat Chaja Polak met zich meedraagt, wat haar ouders in de oorlog is aangedaan, daar zijn geen woorden voor. Ik was echt in tranen toen ik haar boek, ‘De man die geen hekel had aan Joden’, las.

Fout

Maar ik ben toch ook wel uit het veld geslagen door zoveel boosheid, uit hun context gehaalde citaten, verkeerd geïnterpreteerde opmerkingen, en door kritiek op alles en iedereen. Ze doet alsof zij nu heeft aangetoond dat mijn vader een echte overtuigde nazi was. Maar dat heb ik in mijn boek letterlijk zo beschreven! Er is bij mij geen enkele twijfel dat hij hartstikke fout was.

Kwaad

Mijn vader had aan de arrestatie van de ouders van mevrouw Polak part noch deel. Hij is na de oorlog wel veroordeeld voor het arresteren van een aantal verzetslieden, en van drie Joodse mensen. Ook dat beschrijf ik in mijn boek. Ik ben ontzettend kwaad op hem geweest toen ik dat hoorde: ‘hoe kon u dat in godsnaam doen?’ Ik heb het hem altijd zeer kwalijk genomen. Volgens mijn vader was hij overigens niet bevriend met Krom.

Mijn boek is een zoektocht. Ik wilde weten waarom iemand als mijn vader - intelligent, met een goede opvoeding, welgesteld, bereisd - zo beïnvloed kon worden en voor zo’n verwerpelijk regime aan de slag is gegaan. Ik denk dat dat zinvol is, want je kunt het ook naar het heden vertalen: waarom gaan jongens met IS mee? Hoe kunnen we dat voorkomen?

Daders

Ik voel mij geen slachtoffer: slachtoffers zijn degenen die in de concentratiekampen omkwamen en hun dierbaren die hun familieleden of vrienden een leven lang moesten missen. Toch heeft het zin ook naar de daders te kijken. Hoe zijn ze tot hun daad gekomen? Wat waren het voor men- sen? Waarom waren ze fout?

Omslag ‘Oorlogsouders’

Bedoeling

Ja, ik kan me voorstellen dat mevrouw Polak boos was over het plan mijn boek in Westerbork te presenteren. De gevoeligheid daarvan heb ik mij onvol- doende gerealiseerd. Ik had overigens niet mijzelf voorgedragen, de directeur had mij uitgenodigd.

Dus ik dacht: hij zal wel weten wat hij doet. Het is natuurlijk nooit mijn bedoeling geweest mensen te kwetsen. Het plan is niet doorgegaan.

Slot

In haar boek laat mevrouw Polak geen enkele ruimte voor een ander inzicht, voor nuance. Ze gooit de deur helemaal op slot. Dat vind ik jammer, want zo heeft een gesprek met haar geen zin. Terwijl het juist zo belangrijk is om begrip voor elkaar te kweken. Daar heb je zoveel meer aan dan iemand helemaal neer te sabelen.

Isabel van Boetzelaer
Oorlogsouders
Just Publishers; 336 blz. € 19,95

Isabel van Boetzelaer (1961) is taaltrainer Duits en voormalig ballerina bij het Nationale Ballet.

Lees ook:

‘Slachtoffers én daders herdenken; dan begrijp je het niet’

Het gebrek aan kennis over de Holocaust vertekent de historische waarheid van de Tweede Wereldoorlog; ik vind dat een hele gevaarlijke ontwikkeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden