null

InterviewJellie Brouwer

Het geheim van twintig jaar Kunststof: Zoek naar de mens achter de kunstenaar

Onzin dat er geen ruimte is voor cultuur op de radio, het werkt zelfs heel goed. In het programma Kunststof draait het om één persoon en zo hoor je bijvoorbeeld dat de stoere rapper Boef vaak heel alleen in zijn grote huis zit.

Eigenlijk had niemand er vertrouwen in, zegt Jellie Brouwer. “Een uur lang praten over cultuur op Radio 1, de nieuws- en sportzender. Daar konden ze zich bij de NPO niets bij voorstellen.” Deze week viert het radioprogramma Kunststof zijn twintigjarige bestaan en Brouwer is al even zo lang presentator. Elke uitzending staat één kunstenaar centraal.

Hoe je zo’n lang gesprek interessant houdt? Door op zoek te gaan naar de mens achter de kunstenaar, zegt Brouwer. De openingsvraag is het belangrijkste volgens haar. “Daar denk ik altijd lang over na.” Het moet iets persoonlijks zijn, iets verrassends, zodat je direct middenin het gesprek valt. Met dichter Antoine de Kom ging het bijvoorbeeld over zijn liefde voor vliegtuigen. “We hoorden van zijn zoon dat zijn vader eigenlijk piloot had willen worden. Dat maakt nieuwsgierig: Waarom die ambitie als je al psychiater en dichter bent?”

Ongemakkelijke situaties

In twintig jaar tijd kwamen zo’n beetje alle kunstenaars in Nederland wel een keer voorbij en sommigen zelfs vaker. Dat ging niet altijd van een leien dakje. Hoewel Brouwer zich altijd tot in de puntjes voorbereidt, komt het bijvoorbeeld wel eens voor dat de informatie over een gast net niet helemaal klopt. Zoals bij de schrijver Rashid Novaire van wie de debuutroman die niet op zijn twintigste, maar al op zijn negentiende was verschenen.

Dat leidt wel eens tot ongemakkelijke situaties of een moeizaam gesprek, vertelt Brouwer. “Gelukkig doe ik dit nu twintig jaar en word ik daar niet meer onzeker van. Ik heb geleerd dat je verder komt in een gesprek als je ongemakkelijke momenten gewoon benoemt.”

Het programma is sinds het begin maar een klein beetje veranderd. Vroeger waren er nog enkele rubrieken en muziek, maar die zijn geschrapt. “Misschien was het wel een bezuiniging, maar het komt de focus van het programma zeker ten goede. Omdat je een uur met één persoon praat, denk ik wel na over hoe ik de spanning erin hou.

Bijvoorbeeld door niet oeverloos door te zeuren over alle karakters in een boek, maar juist te praten over de persoonlijke ervaringen van de auteur. Daar zijn niet alle schrijvers even blij mee, die willen liever hun boek verkopen.”

Jellie Brouwer, presentator Kunststof. Beeld
Jellie Brouwer, presentator Kunststof.

“Ik denk altijd aan wat de luisteraars willen horen. Daarbij probeer ik er achter te komen wat iemands motivatie is. Creatieve beroepen zijn eigenlijk heel kwetsbaar, mensen leggen er hun ziel en zaligheid in. Waarom doe je dat? Het is nogal wat om een toneelstuk te schrijven.”

De podcast

Het programma is vier dagen per week te horen om half acht ’s avonds. Niet echt een handig tijdstip voor jonge mensen en gezinnen, geeft Brouwer toe. Maar de laatste tijd weet het programma nieuwe, voornamelijk jonge mensen toch te bereiken met de Kunststof-podcast. Die luisteraars weten vaak niet eens dat het eigenlijk een radioprogramma is, zegt Brouwer.

De makers kiezen regelmatig bewust voor jonge cultuurmakers, zoals vorig jaar rapper Boef. “Dat was een hele gekke ontmoeting. Hij is niet gewend om een uur lang een gesprek te voeren, normaal wordt er van hem verwacht dat hij in soundbites praat. Maar ik kon echt met hem de diepte in, ook over de minder leuke kanten van zijn leven.”

Kunststof is elke maandag t/m donderdag van 19.30 tot 20.30 uur te horen bij de NTR op Radio 1 of als podcast via o.a. Spotify. Deze week zijn er speciale jubileumuitzendingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden