De trends van 2017

Het geheim achter de populariteit van Italiaanse boeken in Nederland

Beeld Jorgen Caris

Tien jaar geleden lazen we Veronesi en Ammaniti, nu Ferrante en Cognetti. Wat is het geheim van die Italianen toch?

De Nederlandse lezers blijven graag Italiaanse schrijvers lezen, zelfs liever dan de Italianen zelf. Paolo Cognetti staat met zijn ‘De acht bergen’ nu al veertien weken hoog in de bestsellerlijst, ‘De geniale vriendin’ van Elena Ferrante is al ruim een jaar een verkoopsucces. En dan was er nog het eenmalige succes van Domenico Starnone, en de goed ontvangen romans van Claudio Magris en Francesco Pecoraro.

Bij de vorige golf populaire Italiaanse romans van zo’n tien jaar terug (van Sandro Veronesi, Niccolò Ammaniti, Paolo Giordano) zag je dat verfilmingen de populariteit van die boeken omhoog stuwden. Dat kan het bij deze recente successen niet zijn, want die films zijn er nog niet, al is van Ferrante’s romancyclus nu wel een HBO-serie in de maak. Ronald de Rooy, hoofddocent Italië-studies aan de Universiteit van Amsterdam en recensent van deze krant, ziet in de belangrijke rol van de omgeving in deze romans een verklaring van hun populariteit: het berglandschap in ‘De acht bergen’ van Cognetti, het volkse Napels in de cyclus van Ferrante, het multiculturele Triëst bij Claudio Magris. De Rooy: “Italië is eigenlijk niet één land, het is versnipperd in verschillende regio’s. Hier moet je naar Limburg of de Wadden om iets heel anders te zien maar daar is iedere streek anders, en schrijvers als Ferrante en Cognetti putten uit dat regionale idioom. De Italianen spreken zelf over campanilismo, de wijze waarop je als mens verweven bent met de streek waar je geboren bent. Die couleur locale spreekt Nederlanders aan. Literaire reisgidsen over Italië en boeken van buitenlandse correspondenten doen het ook goed hier. Maar de Italianen blijven niet in die couleur locale hangen. Het is wat je bij Dante Alighieri al vindt, een combinatie van het lokale en het transcendente. Ferrante biedt een lokale soap maar ontstijgt dat niveau ook, ze legt van alles bloot over menselijke relaties.”

Extra waarderen

Dat de Nederlanders in de Italiaanse literatuur mogelijk extra waarderen wat ze in eigen literatuur juist kitsch vinden (pathos, melodrama), zoals De Groene Amsterdammer in een overzichtsstuk opperde, beaamt De Rooy. “De Italiaanse opera’s zijn ook al zo populair hier, binnen een mum van tijd uitverkocht. Zelf denken de Italianen trouwens ook dat het gras elders groener is. Het grote publiek leest bedroevend weinig en de eigen literatuur het minst. Zo internationaal geliefd als het werk van Ferrante is, in eigen land zijn sommigen niet trots op haar. Veronesi sprak over ‘keukenmeidenromans’”.

Annaserena Ferruzzi van de in Italiaanse romans gespecialiseerde uitgeverij Serena Libri ziet het nuchter: “Deze romans worden snel opgepikt door grote uitgeverijen als De Bezige Bij en de Wereldbibliotheek en ze worden goed in de markt gezet, dat helpt.” Redacteur Peter van der Zwaag van De Bezige Bij, uitgever van ‘De acht bergen’, vertelt dat Cognetti’s roman al voor het winnen van de Premio Strega dankzij een scout werd opgepikt: “Ik denk dat het internationale succes van Elena Ferrante besmettelijk werkte. Mensen gaan dankzij haar ook meer andere Italianen lezen.” Al staat het succes van ‘De acht bergen’ van Cognetti ook op zichzelf. “Die setting in het berglandschap van de Dolomieten, het thema van vriendschap en de relatie tussen vader en zoon, niet gek dat zo’n klassieke roman bij veel lezers in de smaak valt.”

Lees ook de boekrecensies van Trouw. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden