Recensie

Het Gala van de Nederlandse Dans kabbelde voort, zonder rode draad of climax

Het prijswinnende liefdesduet 'We Are Nowhere Else But Here' van Stephen Shropshire Beeld -

★★★☆☆ | Het Gala van de Nederlandse Dans in Maastricht voelde als een feestje met een zwaar uitgebeende gastenlijst. 

In zonovergoten Maastricht werd zoals elk jaar rond het eerste weekend in oktober, de dans gevierd, besproken en gelauwerd, met als hoogtepunt de uitreiking van de Zwanen 2018, de belangrijkste dansprijzen van Nederland (zie kader) in Theater aan het Vrijthof. 

Helaas kabbelde het 'Gala van de Nederlandse Dans', met werk van makers als Nicole Beutler, Conny Janssen en Emio Greco/Pieter C. Scholten, voort van prijsuitreiking naar prijsuitreiking, zonder inhoudelijke rode draad of pakkende climax.

Jammer ook dat de grote dansgezelschappen Het Nationale Ballet, Nederlands Danstheater, Scapino Ballet en Introdans - een avond later - hun eigen 'Feest van de Nederlandse Dans' vierden. Het Gala voelde daarom als een feestje met een zwaar uitgebeende gastenlijst.

Schoolvoorbeeld

Eerder was in het 'Debat van de Nederlandse Dans' juist het belang van als één opererend dansveld onderstreept. Choreografe Ann Van den Broek van het Vlaams-Nederlandse gezelschap Ward/Ward uitte in de door haar uitgesproken 'Staat van de Nederlandse Dans' haar zorg over het doorgeschoten pragmatisme in de dans. Subsidieverstrekkers zijn te veel op praktische output en speelbeurten gericht en te weinig op ontwikkeling en talentdoorstroming. Het is een klacht die we al kennen, maar die door de danswereld als steeds nijpender wordt ervaren.

Van den Broeks werk is hét schoolvoorbeeld van de nieuwe danspraktijk, waarin er niet langer in hokjes of landsgrenzen wordt gedacht. Tijdens de Dansdagen presenteerde de choreografe haar nieuwste werk 'Blueprint on Memory', dat deels in vooronderzoek met het Londense kunstencentrum Barbican tot stand is gekomen: een overrompelende mengeling van installatie, beeldende kunst, video en beweging.

'Blueprint on Memory', het nieuwste werk van choreografe Ann Van den Broek. Beeld Maarten Vanden Abeele

Van den Broek vat in haar werk altijd een onderwerp bij de hoorns dat haar persoonlijk raakt, uitgebeend tot de ongemakkelijke essentie. Ook 'Blueprint' heeft daardoor een enorme noodzaak. Ditmaal draait het om dementie, geheugenverlies: hoe ziet dat eruit en wat doe je als je hiermee te maken krijgt?

Van den Broek zit zelf als een spin in een web in iets wat lijkt op een controlekamer, een hightech zenuwcentrum waarin kriskras kabels liggen en microfoons en camera's staan opgesteld. Zes performers lopen in stramien door de ruimte, maar hun tred vertoont steeds meer haperingen. Soms valt de groep uiteen, richting een spiegel of een lichtbron, hun doel wordt steeds minder helder.

Lange zit

Catwalkachtige verhogingen verbergen knoppen waarmee het ritme van de muziekbeats wordt gemanipuleerd, en op livestream zien we de performers in close-up onbereikbaarder worden. Beweging, licht, geluid, beeld, muziek en tekstflarden vervloeien tot één grote dissociatieve brij - beangstigend en onontkoombaar.

Van den Broek monteert al dit materiaal grandioos, alleen benadert ze het thema met tekst soms onnodig letterlijk. Maar die tekst zet de oren wél op scherp als onderdeel van de totaalervaring.

Dit is niet het geval bij 'Nachthexen II: La Parisienne' van Jens van Daele in co-productie met de Dansdagen. De choreograaf koppelt de destructie van terreur, met name die van de aanslag op Bataclan, aan de emotionele veerkracht van vrouwen. De in toneelrook gehulde agressief-dynamische dans van danseressen met woest zwiepend haar staat haaks op de galmende - en daardoor onverstaanbare - Franse teksten van een actrice. Ondanks de dynamiek voelt de voorstelling als een lange zit.

Tijdens het gala had choreograaf Stephen Shropshire volkomen terecht de prijs voor de beste dansproductie in ontvangst genomen. Zijn 'We Are Nowhere Else But Here' was later in het weekend ook te zien: een aangrijpend, zeer kundig liefdesduet, met Beethoven en Schubert als briesje op de achtergrond.

Bloedmooi en pijnlijk is de scène waarin danseres Aimee Lagrange haar danspartner Jussi Nousiainen in haar armen draagt, totdat ze niet meer kan en hem moet laten vallen. Maar ze blijft het proberen. Shropshire geeft daarmee een mooie boodschap af: blijf elkaar opzoeken, ook al doet het pijn.

Ward/Ward

Blueprint on Memory
★★★★☆

Jens van Daele

Nachthexen II: La Parisienne
★★☆☆☆

Stephen Shropshire Korzo

We Are Nowhere Else But Here
★★★★★

Prijzen 2018

'We Are Nowhere Else But Here' van Stephen Shropshire in co-productie met Korzo-producties kreeg de Zwaan voor 'meest indrukwekkende dansproductie'. Danser Guido Dutilh van Nederlands Dans Theater ontving de Zwaan voor 'meest indrukwekkende dansprestatie' voor zijn rol in 'Wir sagen uns Dunkles' van Marco Goecke. Een nieuwe prijs, de Châtel Award, is door de naamgeefster zelf, choreografe Krisztina de Châtel, uitgereikt aan Florentina Holzinger.

Lees meer over theater op trouw.nl/theaterrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden