Review

Het gaat nog niet goed met de mannen, maar wel beter

Vincent Duindam e.a.: Ruimte voor mannen. In de hulpverlening, in de wetenschap, in de alternatieve hoek. Van Gennep, Amsterdam; 255 blz.-fl39,90.

Het feminisme heet uit te zijn. De balans opmakend moet je meewarig constateren dat het zijn doelen slechts ten dele heeft bereikt. Zeker, vrouwen zijn zelfbewuster geworden en in aanzien gestegen. Maar op hoge posities zijn ze nog zelden te vinden, en op de tv spelen ze in wervelende shows nog veelal een opluisterfunctie, goed voor de kijkcijfers.

Vrouwen geven massaal hun baan op of gaan minder werken als er kinderen zijn, terwijl mannen er een stimulans in zien een tandje bij te zetten. Het traditionele rollenpatroon viert nog de boventoon. Mannen voor het inkomen. vrouwen voor de zorg en de kinderen.

De journalist Marcel Roele weet wel hoe dat komt. Het ligt allemaal besloten in de natuur, beter gezegd in de hormoonhuishouding, legt hij ons uit in de bundel 'Ruimte voor mannen -In de hulpverlening, in de wetenschap, in de alternatieve hoek', die onder redactie van de Utrechtse socioloog Vincent Duindam is verschenen.

Vrouwen die een beetje meer van die mannelijke hormonen (testosteron) hebben, scoren beter op de arbeidsmarkt. Secretaresses, verpleegsters en onderwijzeressen hebben daar minder van. Maar mogen we Roele geloven, dan streven mannen overal ter wereld naar macht. Trouwens, vrouwen zijn fysiek zwakker, lopen minder hard en zijn uitermate geschikt om dom en saai werk te verrichten.

Gelukkig wordt Roele fijntjes gecorrigeerd door Jeroen Jansz van de universiteit van Leiden. Dat jongetjes bij hun geboorte veel actiever zijn dan meisjes en meteen een keel opzetten als ze niet op hun wenken worden bediend, komt omdat ouders er al bij voorbaat van uitgaan dat jongetjes drukker en beweeglijker zijn, en meisjes zoeter en braver.

Onderzoek wijst keer op keer uit dat ouders veel stoerder zijn tegen hun zoontje dan tegen hun dochtertje. Jongetjes mogen immers niet huilen. Op de lagere school heeft dit insnoeren van emoties al zichtbaar zijn vruchten afgeworpen. Jongens zijn cool, dat wil zeggen sterk, autonoom en zogenaamd onkwetsbaar. Ze identificeren zich met helden als Superman en Zorro, uiten hun woede en boosheid, maar kennen daarentegen weinig schuld-, schaamte- en angstgevoelens.

Het roer moet om, riepen de feministen, en in hun voetsporen treden nu de mannen. Duindam is al jaren een fervent voorvechter van de mannenzaak. Het gaat immers niet goed met ze. Ze lopen nog steeds een grotere kans jong te sterven, want ze nemen meer risico's, houden van gokken en drinken, zijn vaker verslaafd aan drugs en uiten zich minder, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot.

De mannen in beweging krijgen is geen eenvoudige zaak, maar er gloort hoop aan de horizon. Mannen worden steeds 'manbewuster', zo blijkt uit een recente enquête van het glossy maandblad 'Man'. De nieuwe man houdt van zichzelf, van zijn lichaam, van mooie kleren. De wereld van de stoere, eenzame cowboy die zonder comfort en in zichzelf gekeerd over de eindeloze vlakten zwerft, is nog slechts voorbehouden aan de Marlboro-reclame waarin hij zich de longkanker rookt.

En dat mannen slechts 'bronstig hun pik achterna lopen' is volgens 'Man'-lezers een achterhaald idee. Ze bekennen zelfs dat ook zij orgasmen 'faken'.

Maar wat is eigenlijk een man en wat is een mannelijke identiteit? Volgens Stefan Dudink, medewerker homostudies aan de universiteit van Nijmegen, is het hedendaagse onderscheid tussen mannen en vrouwen nog niet zo oud. Tot 1800 was er maar één sekse, de mannelijke; het vrouwenlichaam gold als een niet geheel ontwikkelde variant.

Mannen blijken ook voortdurend met zichzelf overhoop te hebben gelegen. Mocht hij op het einde van de achttiende eeuw nog volop uiting geven aan zijn gevoelsleven, in de Victoriaanse tijd raakte de opgedofte, bepoederde en geëxalteerde man meer en meer uit de mode. Mannen dienden zich te beheersen, morele en intellectuele oprechtheid te tonen en een arbeidzaam leven na te streven. Met dit manbeeld zitten we nog steeds opgescheept. Want hoewel mannen wel emoties hebben, laten ze daar maar weinig van zien.

Hoe het ook zij, mannen zouden wat meer moeten zorgen, dan kunnen ze hun verdrongen vrouwelijke kanten accepteren. De tijd dat ze als watjes werden afgeschilderd, lijkt voorbij, zo is de algemene tendens in 'Ruimte voor mannen'. Een paradoxale titel overigens, want mannen nemen nog steeds de meeste ruimte in, de wijdbeense houding waar ze patent op hebben, getuigt ervan.

Toch lijkt er iets te veranderen. Mannen uiten nu openhartig hun kinderwens, en lopen zonder schroom achter de kinderwagen. Er woedt een 'stille revolutie', althans onder een elitaire bovenlaag. Met de woorden van Duindam: ,,De modale zorgende man is een maatschappelijk werker die GroenLinks stemt'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden