Het Duitse warenhuis Manufactum: 'Een licht hysterisch bedevaartsoord'

Manufactum heeft inmiddels winkels in twaalf plaatsen in Duitsland. Beeld RV

Je gaat erheen voor een schilmesje, maar komt thuis met tassen vol uit dat heerlijk degelijke Duitse warenhuis. ‘Alles in mij begint te juichen.’

Het is een soort bedevaart. Echt. Ik moet, als we in ons vakantiehuisje dan toch zo dicht bij de grens zitten, naar Duitsland. En als we dan naar Duitsland gaan, moet ik naar een winkel van Manufactum, dat degelijke, peperdure, licht hysterische Duitse warenhuis waar ze uitsluitend producten verkopen die hun kwaliteit bewezen hebben en lang meegaan. Van goede materialen. En die, als ze stuk zijn, ook gemaakt kunnen worden. Tegen de snelle verbruikscultuur en de wegwerpmaatschappij. En onder het motto ‘Ze zijn er nog, de goede dingen’.

En nu blijkt de dichtstbijzijnde echte winkel - Manufactum begon dertig jaar geleden als klein postorderbedrijf - ook nog eens een keer die in Waltrop te zijn, in een van de oude gebouwen van de Zeche Waltrop in het Ruhrgebied, de oude productiehallen van de kolenmijnen die inmiddels tot cultureel erfgoed zijn verklaard. De oer-Manufactum! Alles in mij begint te juichen.

Perenhouten broodtrommel van 380 euro

Maar waarom precies? Ik heb niets tegen Ikea in het bijzonder of triplex en plastic in het algemeen. Ik vind veel Manufactum-producten mooi maar lang niet alles, en ik zou niet weten waarom een mens 380 euro voor een perenhouten broodtrommel zou uitgeven. Het is een intrigerende wereld, die van Manufactum, alleen al door de beeldschoon vormgegeven catalogi, met aandachtige productbeschrijvingen die lezen als pure poëzie.

De producten ademen een merkwaardige mix van progressief duurzaam en een wat benauwende behoudzucht - dat laatste bleek dus uiteindelijk toch de dominante ideologie toen oprichter van Manufactum Thomas Hoof, ooit lid van de Duitse Groenen, naast het verzendwarenhuis een aantal jaren geleden ook een uitgeverij begon (Manuscriptum) met nogal erg rechts angehauchte auteurs, zoals AfD-voorzitter Alexander Gauland. Tsja.

Toch bestelde ik er weleens wat. Een setje houten badmintonrackets - ja, de bespanning is na tien jaar nog steeds prima. Superscherpe schilmesjes (Herder Windmühlen-Schälmesser. Blaugepließtet). Een scheer-kwast van dassenhaar. Kleine dingen.

Vooral rondkijken

Voor onze tocht staat eigenlijk alleen een nieuw schilmesje op mijn lijstje - mijn Duitse moeder kocht ze ook altijd, zo één die altijd scherp blijft. En een desembrood. Ik wil vooral rondkijken. Ik ben niet van plan me gek te laten maken door een houtje-touwtjejas van 798 euro. Tot onze verrassing wil mijn jongste dochter (15), vooral bekend met Primark, H&M, Flying Tiger en Ikea, ook best mee. En hoewel ik had gedacht dat ze binnen 10 minuten om een wifi-code zou vragen en met haar smartphone buiten zou gaan zitten, is ze onmiddellijk gegrepen door de zeer zorgvuldige uitstalling van spullen in de prachtige oude hal, een tempel eigenlijk, met aan het begin een rek voor de bijbels: smetteloos witte catalogi in de categorieën tuin, winter, kleding, etc.

Lees verder na onderstaand afbeelding.

Beeld RV

Er is er zelfs een aparte voor Heimtextilien: gordijnen, dekens en beddengoed. We meanderen tussen de stellingen door, van de kerstversiering die net wordt uitgestald - veel broze ijsglasvogeltjes en kerststerren van flinterdun dennenhout uit de Beierse bossen - naar de tuinafdeling. Je kunt er laarzen krijgen en bladharken, allerlei soorten vogelhuisjes, blozende tuinkabouters - die heb je in elk tuincentrum, maar deze zijn niet van plastic, maar van gebrande klei en komen uit Gräfenroda, Thüringen; volgens de catalogus vroeger hét centrum van de Duitse tuinkabouterindustrie.

En met de hand gemaakte kattenmandjes van pure wol vind je misschien ook niet overal. Mijn oog valt op een composteerbare aktetas van kokosvezels (289 euro) en ik besluit over de diepere betekenis van dat materiaal pas op de terugweg na te gaan denken. Ik pas een witwollen jasje van 330 euro, maar houd moedig stand.

Mijn tiener heeft inmiddels voor haarzelf en haar zus lange dikke Noorse wintersokken voor een acceptabele 17,50 euro in een mandje gestopt en raakt vervolgens verloren bij de knuffeldieren. Een klein bruin beertje, voor een best wel astronomisch bedrag. Stijf in haar armen geklemd. Hij is wel erg onweerstaanbaar en op de een of andere manier kun je juist als 15-jarige veel behoefte hebben aan een knuffel.

Lichte irritatie

Bij de rekken met de verleidelijkste notitieboeken, met agenda’s, puntenslijpers en loodzware ijzeren plakbandhouders nemen we een weekplanner mee, voor huiswerk en zo. Misschien dwingt de mooie vormgeving wat meer discipline af. Ik vind mijn schilmesje en na nog veel meer gedraal langs lampen, koperen pannen, prachtig verpakte koekjes en heel precieze opstellingen van ouderwetse siroopmerken begint de verzadiging toch toe te slaan. Sterker, een lichte irritatie over al die perfecte, dure en verantwoorde spullen maakt zich van mij meester.

Maar voor ik me bedenk, rekenen we een tamelijk fors bedrag af bij de kassa. Meer dan een schilmesje van 19 euro in elk geval. En met het zware, bijna zwart geblakerde, heerlijk geurende desembrood in een papieren zak onder de arm kan ik er voorlopig weer even tegen.

Manufactum heeft inmiddels winkels in twaalf plaatsen in Duitsland, adressen te vinden op de website manufactum.com. Hier kunt u ook producten bestellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden