Karina Canellakis Beeld -

Column Klassiek & Zo

Het dirigentendom is een wittemannenbolwerk, maar er wordt aan de poorten gerammeld

De Technische Universiteit Eindhoven deed deze week stof opwaaien met de aankondiging dat vanaf 1 juli alle vacatures voor wetenschappelijk personeel alleen openstaan voor vrouwen. Als er na zes maanden geen kandidaten gevonden zijn, mogen ook mannen solliciteren.

In een ander wittemannenbolwerk, het dirigentendom, wordt ook aan de poorten gerammeld. In de Parijse Philharmonie vindt in maart volgend jaar een dirigentenconcours plaats waar alleen maar vrouwen aan mogen meedoen. De naam van het nieuwe concours is ‘La Maestra’, en het doel is waarschijnlijk hetzelfde als dat van de universiteit in Eindhoven: meer diversiteit, in dit geval op de bok. Het is het eerste concours in zijn soort en het komt op een moment dat het met die vrouwelijke dirigenten eigenlijk best wel goed gaat. Je kunt de vraag stellen of het concours niet te laat komt.

In Nederland hebben we straks twee vrouwelijke chef-dirigenten, Karina Canellakis bij het Radio Filharmonisch Orkest en Anja Bihlmaier bij het Residentie Orkest. Mirga Gražynitė-Tyla is al een groot fenomeen in Birmingham en deze week nog werd de Finse Eva Ollikainen benoemd tot chef van het Iceland Symphony Orchestra.

Confrontatie

In Parijs gaan twaalf dirigenten de competitie met elkaar aan. Was het misschien niet interessanter geweest om zes vrouwen en zes mannen te selecteren? Hoe mooi zou het dan zijn geweest als in de topdrie alleen maar vrouwen stonden? De mannen in directe confrontatie op de bok verslaan. In de jury zijn vrouwen in de meerderheid. Juryvoorzitter is Deborah Borda, de directeur van de New York Philharmonic en al jaren succesvol als orkestmanager. Met Borda aan boord kan het concours eigenlijk alleen maar een succes worden, ondanks een opgetrokken wenkbrauw hier en daar.

Diversiteit was er automatisch in dat andere concours dat deze week wordt gehouden, het Cardiff Singer of the World. De vijf finalisten werden mooi over de verschillende stemtypen verdeeld: sopraan, mezzosopraan, tenor, bariton en bas. Dus dit jaar wordt het geen Battle of the Baritones zoals in 1989 toen Dmitri Hovorostovsky en Bryn Terfel in de finale zaten. De Rus won en maakte een glanzende carrière. Eind 2017 overleed hij en het concours is dit jaar aan hem opgedragen.

Grootheden

Het zou misschien zomaar kunnen dat een toptenor nog steeds meer verdient dan een topsopraan, maar ik geloof dat de verschillen in die beroepsgroep grotendeels zijn opgeheven. In de jury dit jaar zitten grootheden als Frederica von Stade, Felicity Lott, José Cura en Robert Holl. Vanavond moeten die beslissen wie er Cardiff Singer of the World wordt. Ikzelf zou mijn geld zetten op de Chinese tenor Mingjie Lei. Donderdagavond won hij al de Song Prize, maar het zou me niet verbazen als de jury hem ook vanavond tot grote winnaar uitroept. Lee zou niet de eerste zanger zijn die in Cardiff een dubbelslag maakt. Vanavond allemaal live te volgen op BBC Four.

Dat de Cardiff- winnaar een grote carrière tegemoet gaat moge duidelijk zijn als je de lijst met eerdere winnaars bekijkt: Anja Harteros, Karita Mattila, Jamie Barton, Nadine Koutcher. De laatste vijf afleveringen van Cardiff werden gewonnen door vrouwen. Dat er een vrouw gaat winnen bij La Maestra staat dus van tevoren al vast. Of zij een grote carrière gaat maken, moeten we nog even afwachten. 

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden