null Beeld
Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Het containerdorp: de zwarte schapen bij elkaar op een kluitje

Maaike Bos

Hrehhrehrrrehhh, is het geluid dat Richard (56) voornamelijk produceert. In een containerdorp in Dordrecht woont de zwaarverslaafde man in zijn eigen huisje en probeert de beheerders wat af te troggelen. “Rolletje plakband. Prittstift. Skippybal. Verkade koekjes!”, roept hij van de hak op de tak. Zijn vriend Jos stelt zich voor als ‘degene via wie het vierdimensionale bestaan is ontstaan’. Welkom in… Containerdorp, is dan ook de titel van het nieuwe EO-programma.

Ik had nog nooit van containerdorpen gehoord, maar voormalig politieagent Dwight van van de Vijver (met dubbele ‘van’ inderdaad) ging een jaar rondhangen bij zulke geplaatste containernederzettingen langs snelwegen en bouwgrond in Utrecht, Eindhoven, Hilversum en Dordrecht. De nog relatief nieuwe presentator wil een genuanceerder beeld geven van de overlastgevers en daklozen die hij als agent vaak genoeg tegenkwam.

Zo zag ik woensdag die armzalige huiskamers, stapels bierblikjes en door drugs ingevallen wangen, hoorde de verhalen over hun ‘rugtas’ en uitsluiting en dacht desondanks: waarom kijk ik eigenlijk? Beau van Erven Dorens had met Project Amsterdam of Rotterdam tenminste nog een doel: die mensen uit de drek helpen. En in 100 dagen in je hoofd (VPRO) geven Tim den Besten en Nicolaas Veul een beeld van mensen met een psychiatrische ziekte, maar werpen zich er ook vol zelfreflectie in door met die mensen te werken.

Wie heet eigenlijk wie welkom?

Welkom in… containerdorp is een zachte poging om die mensen hun verhaal te laten doen, maar heeft net zo weinig richting als de titel zelf. Wie heet eigenlijk wie welkom? Want het is niet zo dat de alcoholisten Hennie en Gijs (zus en broer), de verslaafde Richard, de naar eigen zeggen autistische Laura of de dromer Charles hem uit eigen beweging hebben uitgenodigd. Kort gezegd: zomaar een groepje beschadigde mensen filmen geeft wel een onderwerp maar geen interessante invalshoek.

Daarvoor moeten we het zoeken bij Van van de Vijver zelf. “Is er nog hoop op een leven in de maatschappij, of is dit het eindstation?”, is de veelzeggende, ook stigmatiserende en uitsluitende hoofdvraag. De oud-agent (38) dacht zelf zo over de mensen die hij vaak moest aanpakken, vertelde hij bij Op1 maandag. Hij werkte 18 jaar bij de politie, werd in 2018 Jonge Ambtenaar van het Jaar en was in Utrecht ‘de rappende politieagent’. Een modelburger, zou je zeggen.

In 2019 begon een nieuw, meer introspectief hoofdstuk in zijn leven als televisiepresentator bij de EO. Hij maakte Geboeid – terug naar de plantage, waarin hij op zoek ging naar zijn Surinaamse wortels en uit kwam bij een plantage waar zijn voorouders hebben geleefd als slaaf. Later maakte hij Ook hier, over racisme in onze samenleving.

Een afslag gemist

Niet iedereen heeft gelijke kansen, snapt hij ook wel, maar hij ziet steeds beter in dat veroordeling en uitsluiting door de samenleving die positie erg verslechtert. Bij Op1 zei hij: “Ik schaam me wel om het te zeggen, maar ik heb vaak het gevoel gehad: je hebt echt een afslag gemist en doe nou maar gewoon je best om weer terug te komen”. Die schaamte, daarin zit zijn nieuwe begrip verstopt dat hij mensen zijn norm opdrong terwijl ze zijn verwachtingen niet kunnen waarmaken.

Door met hen een band op te bouwen, sluit hij ze weer in. “Ik ontmoet prachtige mensen”, zei hij. En dat maakt het wel weer mooi.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden