Het begin van 2000 op de scheurkalender

Ze liggen weer in hoge stapels in de winkels - of liever, ze lagen er want volgens de boekhandelaren vliegen ze de deur uit: de scheurkalenders voor het komend jaar. 2000 is een bijzonder jaar voor een scheurkalender. Hoe begin je zo'n jaar?

Henriette Bonarius

'Wat is dan toch tijd? Als niemand het vraagt weet ik het, maar als ik probeer het uit te leggen aan iemand die het me vraagt, dan weet ik het niet meer.' Dit motto, van Augustinus, kreeg de Geschiedeniskalender (¿24,90) mee. En terecht, zeker in dit jaar, nu iedereen het spoor bijster raakt. Is dit nou het eerste jaar van het nieuwe millennium, of het laatste van het oude?

Een probleem waar de Geschiedeniskalender graag zijn tanden in zet. 'In welk jaar leven we nu volgens de Romeinse kalender?' luidt de vraag op 1 januari. En dat blijkt betrekkelijker dan je zou wensen. Het ontnuchterende antwoord luidt dat de Romeinse kalender nu op 2753 staat, de babylonische op 2749, volgens de Egyptische kalender is het al 6236, de Joodse geeft 5760... 'En zo zijn er nog tientallen andere jaartallen te noemen, inclusief de historisch-christelijke kalender die stelt dat het nu pas 1997 en niet 2000 jaar is na de geboorte van Christus. Niets is zo betrekkelijk als een jaartal...'

Tja, dat zet de millenniumkoorts wel in een heel bleek daglicht.

Ook de Wetenschappelijke Scheurkalender van het tijdschrift Natuur & Techniek (¿29,90) laat zich niet onbetuigd. Die leert zijn lezers tellen in de eerste week van het nieuwe jaar. Jaartellen om precies te zijn. De eerste week van 2000 is de 'millenniumweek'. De hele week gaat het over 'het meten van tijd'. Maar pas op 8 januari komt de aap uit de mouw. Op de voorzijde wordt de vraag gesteld: 'Het is vandaag de achtste dag van het jaar 2000. Een week geleden werden het begin van de 21ste eeuw en het derde millennium gevierd. Was dat juist?'

'Nee', wordt de scheurders op de achterkant meegedeeld, 'het jaar nul heeft nooit bestaan omdat de huidige jaartelling begon met het jaar 1...' waarmee de lezers van deze kalender weer een millennium teruggezet worden in de tijd, voor 'nog een jaar min acht dagen'.

Na de millenniumweek komenj er nog 51 themaweken, zoals de zeppelinweek, de taalweek ('Hoe veranderlijk is taal?'), de stralingsweek, de mierenweek ('Zijn mieren intelligent?'), de roboticaweek (Wordt Nederland ooit wereldkampioen voetbal?'). De Wetenschappelijke Scheurkalender beantwoordt 366 brandende vragen waar je nooit van je leven zelf opgekomen zou zijn.

Zelfs de Tuinscheurkalender (uitgeverij Contact, ¿25,- ) begint met een jaartellingsoverpeinzing: 'Volgens de gregoriaanse kalender is het vandaag de eerste dag van een nieuw jaar. Of dit nu het eerste jaar is van het derde millennium dan wel het laatste van het tweede, laat ik even in het midden.' Wie 'ik' is laat de kalender ook even in het midden. Het kan Paul Geerts zijn of Romke van de Kaa. Twee gerenommeerde tuinschrijvers, Geerts in België, Van de Kaa in Nederland. De kalender volgt het jaar van dag tot dag in weerberichten met gemiddelde temperaturen in Ukkel en De Bilt en zon- en maan- op- en ondergangen. Verder natuurlijk tuintips maar ook natuurgedachten ('De schoonheid van de natuur maakt sprakeloos, maar je zou er graag over praten', Renate Rubinstein) prozafragmenten uit tuinboeken en andere literatuur en gedichten. Tip voor 2 januari: 'Bewerk in de wintermaanden nooit een natte, besneeuwde of bevroren grond. Indien u toch op natte grond moet werken, gebruik dan een brede plank om op te staan.'

In een enkele scheurkalender speelt het jaar 2000 geen rol. 'Laten we een tochtje naar de Zwarte Bergen maken,' stelde Tom Poes voor. 'Er gaat niets boven avonturen.' Dit is de montere tekst op 1 januari van de Bommelscheurkalender van De Bezige Bij (¿25,-). Maar ja, Bommel en Tom Poes leven dan ook in hun eigen, tijdloze wereld. Minpuntje van de Bommelkalender is dat het antwoord op de onwillekeurig rijzende vraag: 'uit welke Bommel komt dit fragment' op dezelfde kant van het blaadje gegeven wordt (voor de niet-kenners: het fragment van Tom Poes komt uit 'Een eenvoudige doch voedzame maaltijd'. Verkrijgbaar bij uw boekhandel, wordt er dagelijks aan toegevoegd). Zo is een gouden kans op een dagelijkse Bommelquizvraag verkeken.

En dan zijn er ook nog kalenders die het jaar 2000 gewoon met de bestaande misvatting beginnen. Zo begroet Loesje haar lezers op 1 januari in de Loesje Scheurkalender 2000 ('Jullie kunnen allemaal wel op de bank blijven slapen' staat er op de omslag) onbevangen met: 'Welkom in de 21ste eeuw. Let op het opstapje'.

Peter's Zeurkalender (¿27,90) ten slotte, de scheurkalender met elke dag een uit het leven gegrepen tekening van Peter van Straaten, begint op 1 januari met een bejaard echtpaar dat elkaar in de armen valt: 'We hebben 't gehaald! We hebben de nieuwe eeuw gehaald!'

Er is toch geen betere manier om het jaar 2000 te beginnen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden