TaalTon den Boon

Het ‘alcoholisch contactmoment’ maakt nu al school

Op allerlei manieren beïnvloedt corona onze taal. Neem het woord contactmoment. Tot voor kort was dat een onopvallend woord in de onderwijswereld en in ambtelijke organisaties. Daar kwam maandag abrupt een einde aan toen premier Rutte het tijdens zijn coronaconferentie gebruikte: het kabinet had besloten dat de horeca tijdelijk wat vroeger moet sluiten, onder meer om ‘alcoholische contactmomenten te voorkomen’. In gewone mensentaal zijn dat uurtjes dat je samen een biertje drinkt in de kroeg. Voor de gezelligheid, zoals dat heet, en in informele sfeer.

Verfremdungseffekt

Zoiets alledaags aanduiden met een onalledaagse ambtelijke term zorgt voor wat ze in het theater een Verfremdungseffekt noemen. Dat effect gebruikt Rutte vaker: met opvallende taal vestigt hij extra aandacht op zijn boodschap. Hij deed dat ook in verband met voetbalfans: ‘Gewoon je bek houden.’ Zulke uitspraken onthouden we gemakkelijk en soms nemen we ze zelfs over.

Zoals contactmoment. Dat blijkt nu al een aanstekelijk woord te zijn en afgelopen week kreeg het vleugels. Hoeveel mensen zullen ‘samen een drankje doen’ inmiddels ‘een alcoholisch contactmomentje’ hebben genoemd? Hier en daar doken al varianten op, zoals non-alcoholisch contactmoment (koffie en thee), fysiek contactmoment (sportschool?) en culinair contactmoment (avondeten).

Het verbaast me niets als we binnenkort lezen dat iemand een avondje met de leesclub schertsend een literair contactmoment noemt. Of dat seks een erotisch contactmomentje wordt genoemd. En wie weet heet de jaarlijkse enting van de kat bij de dierenarts straks frivool een veterinair contactmoment. De kans is in elk geval groot dat we ook na corona nog steeds (en misschien zelfs weer meer) ‘alcoholische contactmomenten’ zullen kennen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden