Lies Visschedijk als moeder Mariël in 'Het A-woord'.

TelevisieHet A-woord

‘Het A-woord’ is een vrolijk familiedrama over autisme. ‘Het moest geen Sire-spotje worden’

Lies Visschedijk als moeder Mariël in 'Het A-woord'.Beeld NPO

De zesjarige Sam is anders dan de meeste kinderen, maar zijn moeder wil dat niet zien. Die heeft liever dat alles verloopt volgens haar plan. ‘Eigenlijk wil je dat mens knijpen’, zegt actrice Lies Visschedijk over haar personage.

Je moet van goeden huize komen om geloofwaardige dramaserie te maken over zo iets ingewikkelds als autisme. De EO-dramaserie ‘Het A-woord’ is verrassend eerlijk en niet geromantiseerd. Het gaat over het jongetje Sam, die in de eerste aflevering zes jaar wordt. Zijn moeder heeft de hele klas uitgenodigd en legt net de laatste hand aan een reusachtige taart met een octopus. Het zeethema is tot in perfectie doorgevoerd: het huis hangt vol haaienslingers en zeepaardballonnen en een wulpse dame met vissestaart is uitgenodigd om de kleuters te vermaken. 

Terwijl moeder als een dictator de kinderen op het feestje managet, trekt Sam zijn eigen plan. Hij heeft geen zin in het onderwatergeweld en zet keiharde muziek op. De soundtrack van zijn leven; hij zingt de liedjes op zijn iPod moeiteloos mee. Hij wordt er rustig van.

Het is voor iedereen duidelijk dat Sam anders is dan andere kinderen. Sam is regelmatig onhandelbaar en dat levert ongemakkelijke situaties op. Alleen moeder Mariël hanteert hardnekkig de kop-in-het-zandtechniek. Al na de eerste minuten wil je de vrouw toeschreeuwen: ‘Doe iets’, maar ze weigert te erkennen dat het gezin hulp ­nodig heeft.

“Die vrouw verstikt iedereen in haar omgeving”, zegt Lies Visschedijk, die de rol van Mariël speelt. De actrice, vooral bekend van ‘Gooische vrouwen’ en ‘Soof’, moest diep in zichzelf graven om haar personage te begrijpen, maar juist omdat ze zo ver van haar af staat was het leuk om haar te spelen. “Ik ben van nature een enorme pleaser, doe graag wat anderen van me verlangen. Deze vrouw trekt juist alles naar zich toe. Ze gaat door roeien en ruiten en verliest daarbij het belang van haar kind soms uit het oog.”

Gelukkig zitten er voldoende vrolijke momenten in de serie. Zo zet de enigszins lompe opa, gespeeld door Peter Blok, zijn eigenwijze dochter regelmatig op haar nummer. Hij verwoordt vaak precies wat de kijker denkt. Zo antwoordt hij droog op de hysterische vraag van moeder Mariël wat hij Sam te eten geeft: ‘plant en dier’, terwijl hij naar een door Sam zorgvuldig gesorteerd bordje patat met een frikandel wijst. Nee, het was zeker niet de bedoeling om er een te zwaar drama van te maken, zegt Visschedijk. “Het moest geen Sire-spotje worden.” 

De serie is gebaseerd op de bejubelde Israëlische serie ‘Yellow Peppers’ die bedenker Keren Margalit schreef op basis van haar eigen ervaringen. De BBC vertaalde de serie naar een Engelse situatie en won met ‘The A Word’ een Bafta-award. En nu is er dus ook een Nederlandse versie, die zich afspeelt in een klein dorp in de polder. Ook Visschedijk heeft ervaring met autisme in haar directe omgeving, maar ze wil er omwille van de privacy niet te veel over kwijt. Het was voor haar wel een belangrijke motivatie om mee te werken. “Ik hoop op meer begrip en dat het gesprek over autisme binnen een gezin op gang komt.”

Ze heeft gezien dat de aanwezigheid van een autistisch persoon een behoorlijke stempel drukt op zijn omgeving. “We begrijpen elkaar gewoon niet.” Toch zijn autisten zeer waardevol, zegt ze. “Ze laten je op een andere manier naar de wereld kijken en zetten je aan het denken.”

Het A-woord. Vanaf maandag 21 september om 21.35 uur bij de EO op NPO 1

Lees ook:

Hoe het is om op te groeien met een broer of zus met autisme: ‘Jouw problemen zijn altijd kleiner dan die van de ander’

In een gezin waar het ene kind veel zorg nodig heeft, komen de andere kinderen vaak aandacht tekort. Fotograaf Vera Duivenvoorden richt de lens speciaal op hen. Niet toevallig, ze kent hun gevoel maar al te goed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden