Review

Herman Noordegraaf huldigt alweer een rooie dominee

Herman Noordegraaf weet alles van rooie dominees - en dan hebben we het niet over brave borsten die uit liefde voor bedreigde grassprieten GroenLinks stemmen, maar over de uiterst linkse bevlogen dwarsliggers die zich vooral vóór, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog roerden: socialistische, anarchistische, antimilitaristische, vegetarische en/of geheelonthoudende dominees.

Niet alleen weet Noordegraaf alles van deze uitgestorven soort, hij schrijft ook alles op wat hij van hen weet. Deze bezigheid heeft een stapel levensbeschrijvingen opgeleverd, inclusief een dissertatie over Bart de Ligt, en nu is er een boek over A. R. de Jong bijgekomen: de dominee die gevangen zat wegens 'opruien' tot dienstweigering en die ten slotte geestelijk onderdak vond in z'n eigen Onafhankelijke religieuze gemeenschap.

Ik ben een gretig afnemer van Noordegraafs biografieën, niet alleen omdat ze zo degelijk en betrouwbaar zijn, maar vooral ook omdat de auteur niet aarzelt ook wat nutteloze kennis te verspreiden. Zo draag ik nu met genoegen de wetenschap mee en uit, dat de befaamde godgeleerde K. H. Miskotte een zus van De Jong als zondagsschooljuf heeft gehad. En uit de zee van voetnoten viste ik de meeslepende bijzonderheid dat blijkens een krantenbericht van 20 april 1925 de Leidse theoloog G. J. Heering op een congres over dienstweigering de Internationale had meegezongen!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden