WAT MOETEN WE ZIEN IN... SCHIEDAM

herman de vries (hoofdletters vindt hij onzin) opent onze ogen voor kunst die de natuur zelf maakt

‘1, 2 en 3 uur onder mijn appelboom, 1975', Collectie Stedelijk Museum Schiedam. Beeld Tom Haartsen

Elke week kiest Trouw de blikvanger in een museum, die je als bezoeker niet mag missen. Vandaag: de appelboom van herman de vries. 

Zijn naam schrijft hij zonder hoofdletters. Dat past wel bij kunstenaar herman de vries (87), die al meer dan een halve eeuw een buitenbeentje is in de kunstwereld. Hoofdletters vindt hij onzin, omdat er volgens hem geen hiërarchie bestaat tussen de dingen en al helemaal niet in de natuur, zijn belangrijkste inspiratiebron. Ook uiterlijk is hij een opvallende figuur, met zijn lange baard, waaraan hij naar eigen zeggen heeft te danken dat hij kunstenaar is geworden. Hij werkte als plantkundige bij de Plantenziektekundige dienst in Wageningen, waar hem werd verteld dat hij promotie wel kon vergeten met die baard. Daarop koos hij voor de kunst. 

herman de vries.

Na een korte periode bij de Nul-kunstenaars, die de klassieke schilderkunst dood hadden verklaard, vertrok hij naar Eschenau in het Steigerwald in Zuid-Duitsland, waar hij nog altijd woont. In zijn tuin en de bossen rondom zijn huis verzamelt hij de materialen voor zijn werk. Eindeloze verzamelingen heeft hij aangelegd van bladeren, grassen, zaden, konijnenkeutels, bessen, kruiden en ook van op doek uitgewreven aardmonsters uit alle delen van de wereld. Hij wil laten zien hoe bijzonder en mooi de natuur is van zichzelf, zonder dat hij daar als kunstenaar iets aan toevoegt.

Ook de compositie van zijn werk laat hij bij voorkeur bepalen door de processen in de natuur, zoals bij het drieluik ‘1, 2 en 3 uur onder mijn appelboom’. Het bestaat uit drie vellen papier die hij in de herfst onder de appelboom had neergelegd. De neerdwarrelende bladeren zijn precies op het vel geplakt zoals ze vielen. De werken waren aan verschillende eigenaren verkocht, maar zijn nu na bijna 45 jaar herenigd in het Stedelijk Museum Schiedam. Twee heeft het museum kunnen aankopen met steun van de Vereniging Rembrandt en het Mondriaan Fonds. Het derde deel kreeg het museum in langdurige bruikleen. Later wordt het omgezet in een schenking. 

Hoe langer je ernaar kijkt, hoe meer je ontdekt en de verwondering groeit. Ongelooflijk dat blaadjes van dezelfde appelboom er allemaal anders uitzien. herman de vries opent onze ogen voor kunst die de natuur zelf maakt.

‘1, 2 en 3 uur onder mijn appelboom’ is te zien in Stedelijk Museum Schiedam.

Elke week beschrijft Trouw een kunstwerk of museum dat u niet mag missen. Eerdere afleveringen van ‘Wat moeten we zien in...’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden