null Beeld
Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Heerlijk, Rob Kemps en Matthijs van Nieuwkerk die de Franse chansons weer afstoffen

We waren Europa een tijd vergeten. Twee programma’s onderzoeken nu verschillende Europese landen en hun cultuur: Stef Biemans’ zesdelige docuserie Brieven aan de rest van Spanje (VPRO) en het nieuwe jongensdroomprogramma Chansons! (BNNVara) van Matthijs van Nieuwkerk en Rob Kemps over Franse liedjes. Ze doen beseffen hoe weinig we van Spanje weten, en hoever de Franse chansons zijn weggezakt uit onze collectieve muziekkeuze. De Française Barbara Pravi was bij het Eurovisiesongfestival een onverwachte komeet met haar Piaf-achtige liedje. Iemand die weer chansons zingt!

Maar Europa, dat was lang vrij suf. Reisprogramma’s vlogen naar ver, autovakanties waren precorona, maar het halve werk vergeleken bij de reizen van vrienden naar Bali en Thailand. Door de pandemie moesten we het weer doen met Europa, en dat is eigenlijk bere-interessant. Een heel continent om opnieuw te ontdekken. De camperbusjes vliegen over de toonbank.

De tijd is dan ook rijp voor Chansons! op vrijdagavond, waarin Van Nieuwkerk en Kemps nostalgisch langs Place Dauphine slenteren, door Jacques Dutronc bezongen in Paris s’éveille. Terwijl hij zingt over geliefden, straatvegers en travestieten om vijf uur ’s ochtends, zien we in poëtische beelden de stad zelf ontwaken. Heerlijk, ik wil weer naar Parijs!

Matthijs van Nieuwkerk (r) en Rob Kemps gaan in 'Chansons!' op onderzoek uit naar Franse liedjes. Beeld
Matthijs van Nieuwkerk (r) en Rob Kemps gaan in 'Chansons!' op onderzoek uit naar Franse liedjes.

De jongere en de oudere jongere zitten eerbiedig op een vies stoepje. Daar is de ‘moeder’ van het chanson Édith Piaf in 1915 in armoede geboren – “op de cape van een politieagent”, weet een wonderlijke Kemps (niet bekend om fijnbesnaarde muziek met zijn Snollebollekes). Ze scheren langs een eeuw Franse liedjescultuur. Wat hebben we die laten liggen, denk ik erbij. We koesterden die van Amerika, maar lieten die van dichtbije landen verstoffen. Wat de dynamiek in het programma ook wordt – ik zie de verhouding Van Nieuwkerk-Kemps nog even wat langer aan – het stemt vrolijk dat twee liefhebbers nu het stof eraf blazen.

Spanjaarden praten niet over verdriet

Spanje is ook zo’n land dat bekend líjkt: een land van warmbloedige mensen met ‘passion for life’ zoals de slogan lang luidde, weliswaar met een leeglopend platteland en wat binnenlandse conflicten, maar met veel zonnige potentie. Stef Biemans maakte na zijn vlucht uit Nicaragua de Zilveren Nipkowschijf-winnende serie Brieven aan Andalusië (VPRO), en ging nu verder op onderzoek naar zijn nieuwe thuisland. Weer via brieven die mensen hem beantwoorden en zelf voorlezen – even simpel als prachtig.

In de aflevering zondag over de dood ­ontdekte hij dat die gepassioneerde Spanjaarden eigenlijk alleen positieve emoties toestaan en verdriet diep wegstoppen. Hij ­bezocht de ‘driehoek des doods’, een streek tussen Zuid-Spaanse dorpen met een extreem hoog zelfmoordcijfer. Wat bleek? Bij gebrek aan psychologen en psychiaters daar hangen mensen zich massaal op aan de olijfbomen. Praten over het verdriet doen ook andere Spanjaarden weinig, ze verzwijgen ziektes en beantwoorden somberheid met de dooddoener “Het komt wel goed”. Goh, wist ik niet, en wat een wereld te winnen nog.

“Je sterft niet als je heengaat, je sterft pas als je vergeten wordt”, schreef een bloemist liefdevol over zijn eigen oma aan wie hij vaak denkt. Voor Europa is het nog niet te laat. We zijn weer begonnen met herin­neren.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden