Review

'Hebt u een plastic zak?' -'Nee, wel een kunstgebit'

In 'Oubotaal' toont Jan Kuitenbrouwer zich opnieuw een scherp waarnemer, gretig verzamelaar en gevat beschrijver en commentator van taalfeiten en hun sociale implicaties. Ditmaal maakt hij zich druk en vrolijk over opzettelijk komische, vaak afgezaagde en daardoor zouteloze, kortom oubollige zinswendingen. In thematisch geordende hoofdstukken bespreekt hij onder andere de sleetse kwinkslag (,,Je laat je sigaret vallen - zware shag zeker?'), het koddige synoniem (de ober die een bestelling van een glas melk doorgeeft als 'één glas Friese landwijn'), en toonbank-oubo (,,Slager, heeft u een plastic zak?' - ,,Nee, maar wel een kunstgebit'). Onbekendheid met een deel van de grollen én Kuitenbrouwers commentaar verlenen het boekje stellig voor velen amusementswaarde.

Ook Wim Daniëls heeft met 'De kuitbreuk van Romario' een onderhoudend werkje geschreven. Hij verzamelde honderden taalanekdoten. Er zijn iets te veel melige exemplaren bij, maar ook mooie miniverhalen, zoals dat over C. Buddingh' die, geconfronteerd met een feestganger die zich telkens op de borst klopte en uitriep 'Vijf jaar RAF!', 's mans gedrag overnam en naar waarheid riposteerde met 'Zes jaar TBC!'. Wat Kuitenbrouwer als oubotaal registreert, serveert Daniëls een enkele keer als historische anekdote. Moet de verhaspeling van 'aan God gewijde maagden' tot 'aan God gewaagde meiden' nu worden toegeschreven aan Kuitenbrouwers bisschop Bekkers of aan Daniëls' kardinaal De Jong. Iets grondiger bronnenonderzoek had Daniëls in elk geval kunnen leren dat zijn verklaring van Ivo Livi's artiestennaam Yves Montand niet helemaal klopt. De naam gaat inderdaad terug op de uitroep 'Ivo, monta!'. Maar daarmee bedoelde Ivo's moeder niet dat haar zoontje moest opstaan. Ze riep het om hem, als hij op straat speelde, naar boven te commanderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden